Κίνα: Τα πρώτα σύννεφα!

Μπορεί να μην έχει (άμεση) σχέση με την κινέζικη οικονομία, αλλά είναι Κινέζα και όμορφη… (Να μην ξεχνάμε και το όνομα του Blog!).

Το έχω πει ότι δεν είμαι οικονομολόγος και ίσως δεν δικαιούμαι να μιλώ για οικονομικά θέματα. ‘Ομως δικαιούνται να μιλούν οι οικονομολόγοι; Η τεχνολογία έχει λύσει τεράστια πρακτικά προβλήματα. Η ιατρική έχει κάνει θαυμαστές προόδους στην διάγνωση και θεραπεία. Η επιστήμη της οικονομολογίας έχει μείνει στάσιμη σε βαθμό …ποινικά κολάσιμο! Εκατομμύρια οικονομολόγοι, σ’ όλον τον κόσμο, αγωνίζονται να βρουν τις φόρμουλες που διέπουν την οικονομία κι αυτές όλο και τους γλιστρούν και δεν τις βρίσκουν! Τίποτε σταθερό και αναλλοίωτο, τίποτε γενικώς παραδεκτό, τίποτε που να λειτουργεί στην πράξη και παντού. Φευγαλέες φόρμουλες ανατρέπονται την επομένη της διατύπωσής τους.

Σήμερα άκουσα τα πρώτα μαντάτα, όπως τα είχα προβλέψει, εγώ ο άσχετος: Στην οικονομία της Κίνας άρχισε η ύφεση, λόγω μείωσης των εξαγωγών και όχι μόνο… Παρά το τεράσατιο, μέχρι τώρα, πλεόνασμα της Κινέζικης κυβέρνησης, αυτή άρχισε να τυπώνει (κινέζικο) νόμισμα, για να αντιμετωπίσει την ύφεση και τις αυξανόμενες απαιτήσεις των εργαζομένων για καλλίτερα εισοδήματα.

Πριν από αρκετούς μήνες είχα διατυπώσει την άποψη ότι η παγκόσμια κρίση, ιδίως στην Ευρώπη, προέρχεται από την ανεξέλεγκτη εξαγωγική δραστηριότητα της Κίνας και των άλλων “τριτοκοσμικών” χωρών. ‘Οταν μπαίνεις σε Ευρωπαϊκό μαγαζί και δεν βρίσκεις παρά σχεδόν μόνο κινέζικα, όταν όλη η Ευρώπη (και η Αμερική) αποβιομηχανοποιείται, όταν οι βιομηχανίες κλείνουν (ή μεταφέρονται στην Κίνα) πού θα εργαστούν οι Ευρωπαίοι εργαζόμενοι; Κι όταν χάνονται οι δουλειές πόυ θα βρουν το εισόδημα οι πολίτες να αγοράσουν καλούδια; Κι όταν αυτοί δεν μπορούν να αγοράσουν (κινέζικα) καλούδια που θα πουλήσουν την παραγωγή τους οι Κινέζοι;

Η οικονομία φαίνεται ότι στηρίζεται στις ισορροπίες. Είναι κάτι σαν ακροβάτης που αν δεν ισορροπήσει θα πέσει! Κι η ισορροπία της παραγωγής και ανταλλαγής κλονίστηκε με την ανεξέλεγκτη εισαγωγή Κινέζικων προϊόντων από τις δυτικές χώρες και την πώλησή τους σε εξευτελιστικές τιμές. Αυτοί που επινόησαν τους δασμούς φαίνεται ότι ήσαν σοφοί. Αν οι δασμοί έφερναν τα κινέζικα προϊόντα στις ίδιες, έστω λίγο χαμηλότερες, τιμές με τα δυτικά, δεν θα υπήρχε αυτό το κύμα αποβιομηχάνισης της δύσης. Και οι μεγάλες χώρες, που έχουν υψηλή τεχνολογία να πουλήσουν κρατιούνται ακόμη, αλλά όσο πιο χαμηλή τεχνολογία έχει μιά χώρα τόσο πιο έντονα την πλήττει η κρίση. Κι όταν οι Κινέζοι φτάσουν στο ίδιο τεχνολογικό επίπεδο με τη Γερμανία και τις ΗΠΑ, τότε τι θα γίνει;

Σκέψεις ενός άσχετου, θα πείτε, Τι να κάνουμε, καθένας δικαιούται να σκέφτεται και να έχει γνώμη, ακόμη και ο άσχετος σαν εμένα. Εδώ οι παπάδες έχουν γνώμη επί παντός επιστητού, γιατί να μην έχω κι εγώ;

“Θανάτω θάνατον πατήσας…” Γράφει ο Νίκος Δήμου…

‘Οχι δεν πέθανα (ακόμη τουλάχιστον). Απλώς είμαι σε ακατάλληλη για γράψιμο διάθεση. ‘Ισως δεν έχω και κάτι να πω, κάτι που θα είχε νόημα να το πω χωρίς να επαναλαμβάνω  και να επαναλαμβάνομαι. Κάποιοι, όμως, έχουν να πουν και ο λόγος τους μεστός. Σήμερα διάβασα πρόσφατο κείμενο του Νίκου Δήμου, παρμένο από τον ιστότοπό του και δημοσιευμένο στο LIFO. Με αντιπροσωπεύει απολύτως και σας το παραθέτω ατόφιο. Αυτή τη φορά δεν του ζήτησα την άδεια, αλλά ελπίζω ότι θα μου την δώσει εκ των υστέρων, όπως πάντα κάνει ο αγαπητός Νίκος.

Η Μεγάλη Είδηση (09.05.2013)

Η Είδηση ήταν αξιόπιστη. Την επανέλαβαν το περασμένο Σάββατο βράδυ στην τηλεόραση τρεις ανώτατοι αξιωματούχοι: Ο θάνατος καταργήθηκε.

Ύστερα ψέλναμε όλοι μαζί στην εκκλησία: «θανάτω θάνατον πατήσας». Μάλιστα μερικά κείμενα (όπως ο Κατηχητικός Λόγος του Ιωάννου Χρυσοστόμου)  ήταν επιθετικά, με τσαμπουκά: «Πού σου, θάνατε, το κέντρον; Πού σου Άδη, το νείκος;»

Πολύ χάρηκα με την Είδηση. Μετά από το καταπληκτικό αφιέρωμα στον θάνατο από τον Ηλία Μαγκλίνη στο περασμένο τεύχος της LiFO, είχα πάθει κατάθλιψη.  Να όμως που: «Ανέστη Χριστός, και ουδείς εν τω μνήματι».

Ουδείς;

Τι αυταπάτες έχουμε δημιουργήσει και θεσπίσει οι άνθρωποι για να κρύψουμε αυτό που τρέμουμε. Τι κείμενα, έργα τέχνης, ορατόρια και λειτουργίες, εικόνες και αρχιτεκτονήματα – όλα για να ξεφύγουμε από το αδιανόητο, το ασύλληπτο.

«Η ανθρωπότητα δεν μπορεί να αντέξει πολλή πραγματικότητα» γράφει ο Έλιοτ.

Άνθρωποι σοβαροί, μορφωμένοι, μου μιλάνε για αστρολογία. Έρχεται το «Άγιον Φως» και η «Αγία Ζώνη» (δύο ιστορικά βεβαιωμένες απάτες) και τις υποδεχόμαστε με τιμές αρχηγού κράτους! (Ε, βέβαια, στη χώρα της απάτης, τι άλλο περίμενες;). Λείψανα και κάρες τζιράρουν εκατομμύρια.

Θαυμαστό πλάσμα ο άνθρωπος! Όχι μόνο γιατί από γυμνό, κυνηγημένο ζώο, κατάφερε να εξελιχθεί σε δημιουργό και πλάστη – αλλά γιατί τo κατόρθωσε ακροβατώντας στην άκρη του γκρεμού, αποκρύπτοντας το χάος που τον περιμένει. Πρόσκαιρος, παροδικός, εφήμερος, στοχεύει το μόνιμο και το αιώνιο. Κι ας το επιτυγχάνει τόσο σπάνια. Επιμένει. Φεύγει αυτός, συνεχίζουν άλλοι. Aυτή η επιμονή μπροστά στην ματαιότητα, είναι πραγματικά αξιοθαύμαστη.

Περνάνε τα χρόνια, χάνονται οι γνωστοί και οι φίλοι. Θυμάμαι παιδί έβλεπα στις εφημερίδες μία μικρή αγγελία με μεγάλο τίτλο: «ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΝΕΚΡΟΙ;» Και τότε βέβαια δεν είχα ακόμα δικούς μου νεκρούς να τους ψάξω. Αλλά ο τίτλος μου έμεινε, μου έρχεται και μου ξανάρχεται στο νου. Πού να είναι άραγε ο ένας, η άλλη, ο τρίτος; Και η προφανής απάντηση: Πουθενά.

Τρέχουμε, κοπιάζουμε, εργαζόμαστε, διασκεδάζουμε, φιλονικούμε για πολιτικά ή ποδοσφαιρικά, ερωτευόμαστε,  χωρίζουμε – και ξαφνικά μέσα στο πολύβουο σύνολο κάθε τόσο κάποιος εξαφανίζεται. Μερικοί τον κλαίνε για πολύ ή λίγο, κάποιοι τον θυμούνται περισσότερο. Μετά φεύγουν κι αυτοί κι έτσι στο τέλος όλοι τον ξεχνάνε. «Σκιάς όναρ, άνθρωπος…» λέει ο Πίνδαρος.

Μακάριοι όσοι πίστεψαν την Είδηση.

Πάλι οι βλάκες…

Το ζήτημα της βλακείας με έχει απασχολήσει πολύ, ίσως περισσότερο από όσο θα περίμενα κι εγώ. ‘Ενας πιθανός λόγος είναι ότι δεν έχω καμία απόδειξη ότι δεν κατατάσσομαι κι εγώ ανάμεσα στους βλάκες και ότι δεν έχω διαπράξει βλαβερές για μένα και για άλλους ανθρώπους βλακείες. Κάθε που ανακαλύπτω ένα βιβλίο με θέμα τη βλακεία το ξεκοκκαλίζω. Πρόσφατα βρήκα ένα πολύ μικρό βιβλίο, μόλις 89 σελίδες μικρού σχήματος (μικρότερο από μισό Α4) γραμμένο από τον Carlο M. Cipolla. (Τίτλος στο πρωτότυπο: The Basic Laws of Human Stupidity“  Αν και μεταφράστηκε ως “ηλιθιότητα” νομίζω ότι η πιο σωστή απόδοση του όρου “stupidity” είναι βλακεία και όχι ηλιθιότητα (που δεν είναι ακριβώς το ίδιο και που στην Αγγλλική είναι “idiocy”). Το θέμα του είναι οι 4 θεμελιώδεις νόμοι της ηλιθιότητας (ή βλακείας, κατ’ εμέ και θα χρησιμοποιήσω αυτόν τον όρο, μιά και αυτή είναι η μετάφραση των λέξεων stupid και stupidity) που έχουν την εξής θεωρητική υποδομή:

• Πρώτος νόμος: “Πάντα και νομοτελειακά, όλοι υποτιμούν τον αριθμό των βλακών που κυκλοφορούν στην κοινωνία”

• Δεύτερος νόμος: “Η πιθανότητα να είναι ένα συγκεκριμένο άτομο βλάκας είναι ανεξάρτητη από οποιοδήποτε άλλο χαρακτηριστικό αυτού του ατόμου”.

• Τρίτος νόμος: Βλάκας είναι το άτομο που οι πράξεις του προκαλούν ζημίες σ’ ένα άλλο άτομο ή σε μιά ομάδα ατόμων, χωρίς το ίδιο να αποκομίζει κέρδη, ενώ είναι πιθανό να υφίσταται ακόμη και ζημίες”.

• Τέταρτος νόμος: “Οι μη βλάκες πάντα υποτιμούντην καταστροφική ισχύ των βλακών. Συγκεκριμένα, η μη βλάκες συνέχεια παραβλέπουν πως η συναναστροφή με και/ή ο συγχρωτισμός με βλάκες απαρέγκλιτα αποδεικνύεται μοιραίο λάθος, ανεξαρτήτως από τη χρονική στιγμή, την τοποθεσία και τις συνθήκες”

Ο Cipolla επισημαίνει επίσης ότι το ποσοστό των βλακών σε κάθε κοινωνική ομάδα, ανεξαρτήτως μόρφωσης, κοινωνικού επιπέδου, φυλής, χρώματος, ράτσας κλπ. είναι στατιστικά σταθερό και διαχρονικό. Δεν αναφέρει το ποσοστό αυτό (νομίζω θα έπρεπε), αλλά γράφει ότι είναι θέμα γενετικό και συγκρίνει αυτόν τον μηχανισμό με τον μηχανισμό της φύσης για την παραγωγή σχεδόν σταθερής αναλογίας αρσενικών και θηλυκών ατόμων.

Μιά από τις πιο ενδιαφέρουσες παρατηρήσεις του Cipolla είναι ότι οι άνθρωποι χωρίζονται σε 4 κατηγορίες: α) στους ανήμπορους, β) στους ευφυείς,  γ) στους κακοποιούς και δ) στους βλάκες. Ο διαχωρισμός αυτός έχει την εξής πρακτική έννοια: Η κατηγορία (α) περιλαμβάνει τα άτομα των οποίων οι ενέργειες προκαλούν κέρδος σε άλλους, αλλά ζημία στους ίδιους.  Στην  κατηγορία (β) ανήκουν άτομα των οποίων οι ενέργειες προκαλούν κέρδος τόσο στους άλλους όσο και στους ίδιους. Στην κατηγορία (γ) ανήκουν τα άτομα των οποίων οι ενέργεις προκαλούν ζημία στους άλλους, αλλά κέρδος στον εαυτόν τους. Στην κατηγορία (δ) (βλάκες) ανήκουν εκείνοι που, με τις ενέργειές τους, προκαλούν ζημία τόσο στους άλλους όσο και στον εαυτόν τους. Βέβαια, μεταξύ των ομάδων υπάρχει και αλληλεπίδραση, δηλαδή κάποιο άτομο μπορεί να ανήκει σε κάποιο ποσοστό σε δύο ομάδες. Π.χ. ένας βλάκας κακοποιός μπορεί να προκαλέσει μεγάλη ζημία σε κάποιον (π.χ. σκοτώνοντάς τον) για να αποκομίσει ελάχιστο κέρδος (π.χ. να του κλέψει ένα Ευρώ). Τοποθετεί, μάλιστα, τα άτομα σε κάποιο διάγραμμα με συντεταγμένες x-y, αναλόγως του ποσοστού της ιδιότητας που διαθέτουν από κάθε κατηγορία.
Είναι ενδιαφέρον το βιβλιαράκι και σας συνιστώ να το διάβασετε, ιδιαίτερα όσοι/ες ενδιαφέρεστε για την ψυχολογία, την κοικωνιολογία και τους συναφείς κλάδους.

Οι κίνδυνοι από τις νέες λάμπες…

‘Οπως θα έχετε καταλάβει, όσοι/ες με επισκέπτονται τακτικά, δεν είμαι στα καλλίτερά μου για γράψιμο. Αιτίες πολλές. Από εκκρεμότητες που πρέπει να τακτοποιηθούν, μέχρι σοβαρά επαγγελματικά προβλήματα (και ποιος δεν έχει τέτοια!) και ψυχολογικό “πέσιμο”. ‘Ετσι, e-mail φίλης μου με κείμενο άγνωστης προέλευσης, αλλά με αρκετή ακρίβεια στην πληροφορία που μεταφέρει, μου έδωσε μιά διέξοδο για να μην μαραζώσει το “Μουνί” εντελώς. Αυτά που γράφει το παρακάτω κείμενο καλό είναι να τα έχετε υπόψη σας. Να συμπληρώσω ότι είναι αναμενόμενο να σας σπάσει μιά τέτοια λάμπα τουλάχιστο μιά φορά στη ζωή σας. Πόσες από τις κοινές λάμπες δεν έχετε σπάσει; Ε, γιατί οι πιθανότητες να είναι μικρότερες για τις λάμπες με τον υδράργυρο; Βέβαια και οι γνωστές μας από δεκαετίες λάμπες φθορισμού περιέχουν υδράργυρο και κανείς δεν μας έχει ενημερώσει για τους κινδύνους που προκύπτουν όταν σπάσουν στα χέρια μας (και συμβαίνει συχνά αυτό). Προσοχή λοιπόν και όχι πανικός και τα περί κλήσης της πυροσβεστικής και καταστροφής των πάντων που βρίσκονται στο περιβάλλον της θραύσης που τα βρίσκω υπερβολικά και υστερικά!

Οι λαμπτήρες ενέργειας, οι οποίοι έχουν αντικαταστήσει τα τελευταία χρόνια τους λαμπτήρες πυρακτώσεως, είναι αδιαμφισβήτητα μία καινοτομία στο χώρο της φωταγώγησης και του ηλεκτρισμού. Τα οφέλη από τη χρήση τους είναι τεράστια και σε ατομικό, αλλά και σε συλλογικό επίπεδο. Η τιμή αγοράς τους σε αναλογία με τη διάρκειά τους είναι πλέον κάτι παρά πάνω από ικανοποιητική. Η παγκόσμια εξοικονόμηση ενέργειας δε, ανέρχεται σε ποσοστά που έχουν βοηθήσει καταφανώς το περιβάλλον. Οικολόγοι και ακτιβιστές έχουν δώσει κατά το παρελθόν μάχες με τα εργοστάσια
παραγωγής των παλιών ενεργοβόρων λαμπτήρων και τελικά κατάφεραν βάσει οδηγίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης να τους αντικαταστήσουν.
Υπάρχουν όμως και κάποιες ιδιαιτερότητες για τις οποίες ελάχιστοι έχουν φροντίσει να ενημερώσουν τους καταναλωτές. Οι νέοι λαμπτήρες ενέργειας στηρίζουν τη λειτουργία τους σε μία ποσότητα υδράργυρου που εμπεριέχουν στο εσωτερικό τους. Όσο οι λάμπες αυτές λειτουργούν κανονικά είναι τελείως ακίνδυνες. Κανείς όμως δεν έχει ενημερώσει τους καταναλωτές για τους κινδύνους που ελλοχεύον σε περίπτωση που ένας λαμπτήρας ενέργειας σπάσει.
Δεν είναι καθόλου τυχαίο πως η ανακύκλωση των συγκεκριμένων λαμπτήρων είναι υποχρεωτική για όλους σύμφωνα με νόμο που έχει ψηφιστεί. Το σπάσιμο μίας τέτοιας λάμπας ισοδυναμεί με μία μικρή καταστροφή. Η εξάτμιση των 5 mg υδραργύρου που περιέχεται μέσα σε έναν λαμπτήρα, μπορεί να προκαλέσει από βλάβες στα μάτια και στο δέρμα, μέχρι χρόνια προβλήματα στο συκώτι και καρκινογενέσεις.
Σε ενημερώσεις άλλων χωρών σχετικά με την επικινδυνότητα μίας σπασμένη λάμπας, χαρακτηριστικά αναφέρονται οι εξής ενέργειες: «Αν μία λάμπα εξοικονόμησης ενέργειας σπάσει κατά την τοποθέτηση ή την αφαίρεσή της, δεν πρέπει να χρησιμοποιήσουμε ηλεκτρική σκούπα, για να συλλέξουμε τα απορρίμματα, γιατί αυτή θα μολυνθεί, όπως και κάθε άλλο εργαλείο ή συσκευή που θα χρησιμοποιήσουμε. Όλοι όσοι βρίσκονται στον χώρο, άνθρωποι και ζώα, πρέπει να μετακινηθούν άμεσα από το σημείο όπου βρίσκονται τα συντρίμμια της λάμπας, πρέπει να σφραγιστεί ο χώρος και να κλείσουν τα συστήματα εξαερισμού. Τα ρούχα και τα παπούτσια πρέπει να αλλαχθούν και να καταστραφούν. Συλλέγουμε τα απορρίμματα φορώντας γάντια, τα τοποθετούμε σε μία σακούλα, την οποία βάζουμε εν συνεχεία σε άλλη σακούλα και καλούμε την Πυροσβεστική για να την παραλάβει».
Ακούγεται βγαλμένο από σενάριο επιστημονικής φαντασίας, αλλά αυτή είναι η πραγματικότητα και ο βαθμός επικινδυνότητας μία σπασμένης ενεργειακής λάμπας.
Οι ηλεκτρολόγοι διευκρινίζουν ότι οι πιθανότητες μία τέτοια λάμπα να σπάσει κατά τη διάρκεια της λειτουργίας της από μία απότομη αυξομείωση της τάσης του ηλεκτρικού ρεύματος είναι ελάχιστες. Η προσοχή μας όμως πρέπει να επικεντρωθεί στη διαδικασία τοποθέτησης και αφαίρεσής τους και φυσικά σε καμία περίπτωση δε θα πρέπει να πετάγονται στους κάδους επιρρημάτων, αλλά υποχρεωτικά και μόνο σε συγκεκριμένα σημεία ανακύκλωσης τα οποία βέβαια είναι προς το παρόν ελάχιστα και θα πρέπει να ψάχνει κανείς για να τα βρει.
Οι λαμπτήρες ενέργειας έχουν βοηθήσει τα μέγιστα στο περιβάλλον και στην οικονομία του ρεύματος στα σπίτια μας, όμως κάθε καταναλωτής θα πρέπει να ενημερωθεί, το συντομότερο δυνατό, για την προσεκτική χρήση τους και για τον τρόπο αντιμετώπισης ενός ατυχήματος, ειδάλλως μπορούν να αποβούν μοιραίοι.

 

‘Ονειρα και απωθημένα!

Με τα όνειρα έχω άριστη σχέση. Σχεδόν κάθε νύχτα βλέπω όνειρα. Αγχωτικά, ερωτικά, παράξενα, αστεία, τραγικά, ηλίθια, ρομαντικά, πολιτικά, επιστημονικά, επαγγελματικά. Τις μισές φορές τα θυμάμαι και τις άλλες μισές δεν θυμάμαι τίποτα! Αν είχα κάποιον ψυχαναλυτή να μου ερμηνεύει τη σημασία τους θα ήξερα πολύ περισσότερα για μένα, αλλά πέρασαν πολλά χρόνια από τότε που η ψυχολογία έπιανε μεγάλο χώρο στη ζωή μου. Τη νύχτα που πέρασε είδα το πιο παράξενο από όλα τα όνειρα που έχω δει:

Μιά παλιά φίλη, που έφυγε πέρυσι, μου παρουσιάστηκε στο όνειρο, και μου είπε ότι, σύμφωνα με τους νέους κανόνες (από ποιόν άραγε;), κάθε νεκρός δικαιούται να έχει μία ανάσταση στον …θάνατό του, ώστε να προσπαθήσει να ικανοποιήσει απωθημένα του που δεν τα πρόλαβε όσο ζούσε. Αλλά μόνο μία ανάσταση. Μετά από την επιστροφή απ΄αυτήν τέρμα! Δεν θυμάμαι τι ήθελε εκείνη να ικανοποιήσει, αλλά θυμάμαι ότι ένα πλήθος από μακαρίτες και μακαρίτισες ξαναγύρισαν και άρχισαν να ψάχνουν για ευκαιρίες να ικανοποιήσουν τα απωθημένα τους…

Παράξενο όνειρο! Ποιός ξέρει τι να σημαίνει για μένα. ‘Ισως ότι πρέπει να βιαστώ να ικανοποιήσω τα δικά μου απωθημένα πριν να είναι πολύ αργά, γιατί η ευκαιρία για επιστροφή μόνο στα όνειρα υπάρχει… ‘Ισως αυτό να ισχύει για όλους μας, μιά και όλοι έχουμε τα απωθημένα μας.

Και μιά και μιλάμε για απωθημένα, θέλω να σας προσκαλέσω να καταθέσετε τα δικά σας. Θα έχει ενδιαφέρον! Θα σας πω και τα δικά μου, στην πορεία.

Περιέργεια ή κάτι άλλο; (Ε)

Για να ελαφρύνω λίγο το κλίμα, μιά κι’ είναι και απόκριες, αναδημοσιεύω μιά παλιότερη ανάρτηση:

Θα σας κάνω άλλη μιά εξομολόγηση (οι τακτικοί/ες εδώ θα θυμούνται, ίσως μιά άλλη εξομολόγηση περί κώλου…):

Ανέκαθεν ήμουν ανασφαλής με τις γυναίκες (και γενικώς ανασφαλής). Μιά βαθειά ριζωμένη αίσθηση εμφανισιακής (και όχι μόνο) μειονεξίας, με έκαναν να νοιώθω ότι καμιά γυναίκα δεν θα με ήθελε για ερωτικό σύντροφο. Για όλες τις γυναίκες που έκανα σχέση είχα μιά εξήγηση γιατί ήλθαν μαζί μου: Η μία είχε βίτσιο με τους άσκημους, η άλλη με έβλεπε για γαμπρό, η τρίτη έτυχε, η τέταρτη δεν έβλεπε καλά, η πέμπτη ήταν σύμπτωση, η έκτη ήταν άσκημη και δεν είχε επιτυχίες, κλπ, κλπ. Σκεφτόμουν, όμως (ε, είπαμε, μη ρωτάτε με τι) ότι, σύμφωνα με τον νόμο των πιθανοτήτων, κάποιες, μέσα σ’ ένα αρκετά μεγάλο πλήθος, θα έπρεπε να με έβρισκαν του γούστου τους κι ότι θα ήθελαν να με πάνε στο κρεββάτι (έστω, στο πάτωμα!). Κι όταν βρισκόμουν μέσα σε κόσμο όπου υπήρχαν πολλές γυναίκες (αεροδρόμιο, αεροπλάνο, λεωφορείο, συγκέντρωση, δημόσιες υπηρεσίες, κλπ) προσπαθούσα να πιάσω το βλέμμα των γυναικών να δω αν με κυττάει καμμία, και αναρωτιόμουν αν μέσα σ’ αυτές όλες τις γυναίκες υπήρχε κάποια που θα με ήθελε ερωτικά. Δεν είδα ποτέ κανένα βλέμμα που να μαρτυρούσε μιά τέτοια επιθυμία! Πάντως μου έμεινε η περιέργεια: ‘Αραγε τι με έκανε να κάνω αυτές τις νοητικές εξερευνήσεις; Απλή περιέργεια, ανασφάλεια ή και κάτι άλλο; Σας έχει συμβεί κάτι ανάλογο;

Κομπάρσοι με λεφτά…

Tο πρώτο βιβλίο του Διονύση Χαριτόπουλου που διάβασα και μου άρεσε ήταν το “Εγχειρίδιο Βλακείας”. ‘Εχω γράψει γι’ αυτό κι έχω αναρτήσει αποσπάσματα. Σήμερα, με την άδεια του συγγραφέα, θα αναφερθώ στο βιβλίο του: “Ημών των Ιδίων” και θα σας δώσω ένα κείμενο που θεωρώ σημαντικό, γιατί αντικατοπτρίζει ένα μέρος της κοινωνίας μας, ιδίως αυτής  των τελευταίων δεκαετιών της δανεικής “ευημερίας”.

Σχόλια περιττεύουν:

Κομπάρσοι Με λεφτά

Εμείς αστούς δεν είχαμε· ούτε και ευ­γενείς.

Αν τολμήσει κάποιος στην Ελλάδα να επικαλεστεί μεγαλόφωνα τίτλους αριστο­κρατικής καταγωγής, δεν τον ξεπλένει ού­τε ο Κηφισός, όταν γίνεται ποτάμι. Άλλος μία, άλλος δυο γενιές πίσω, είμαστε όλοι -για να το πούμε κομψά- σπορά γεωρ­γών, κτηνοτρόφων και θαλασσινών.

Ξαφνικά όμως αποκτήσαμε χάι σοσάιτι.

Την οικονομική δύναμη που συγκρο­τήθηκε τις τελευταίες δεκαετίες στον τόπο μας την αποτελούν άνθρωποι από το οι­κονομικό πουθενά. Είναι αυτοί που «άρ­παξαν τις ευκαιρίες», και σήμερα διαθέ­τουν περιουσίες τρανταχτές, επισύροντας τον φθόνο και τα μουλωχτά δηλητήρια των υπόλοιπων.

Σε έναν τόπο που ο απλός άνθρωπος, για να κάνει το στοιχειώδες, π.χ. να χτίσει ένα σπιτάκι, πρέπει να λαδώσει και τα πό­μολα της Πολεοδομίας, δεν μπορεί παρά αυτός που λαμβάνει επιδοτήσεις από το δημόσιο ταμείο και εξασφαλίζει κρατική αρωγή να αντιμετωπίζεται με καχυποψία. Ιδίως όταν το χρήμα το συνοδεύει η πρόκληση.

Ελλείψει αντιλόγου, οι νεόπλουτοι στη χώρα μας διεκδικούν τον ρόλο της ηγέτι­δας αστικής τάξης με μόνη ιδιότητα την οικονομική δύναμη που απόκτησαν. Αλ­λά ούτε την προμηθεϊκή διάσταση του Δυ­τικού αστού διαθέτουν, που μεταβόλιζε την πρόοδο της επιστήμης σε κοινό κτή­μα, ούτε και τον πολιτισμό του.

Πρόκειται για μικροαστούς μεταπράτες και μιζαδόρους, που φέρουν στο έπακρο τα γνωρίσματα της τάξης από την οποία προέρχονται.

Ο κυρίως ειπείν μικροαστός είναι ο κο­μπάρσος της ιστορίας· κοιτάει μόνο τη «δουλίτσα του» και είναι πρόθυμη κολό­να αυταρχικών καθεστώτων. Δεν συνδια­λέγεται με ιδεολογικά ρεύματα ούτε πα­ράγει πολιτισμό· κατά τον Μπαρτ, ο «στε­νόμυαλος μικροαστός» θεωρεί την κουλ­τούρα «σαν μια αρρώστια».

Το «είναι» ουδόλως τον απασχολεί· ορέγεται αποκλειστικά το «έχειν».

Και στη σύγχρονη «κοινωνία της αγο­ράς», που στην ουσία είναι επιστροφή σε δαρβίνεια κατάσταση, καθώς ισχύει το survival of the fittest (η επιβίωση του πιο δυνατού), ο νεόπλουτος μικροαστός αλω­νίζει. Αποφεύγει τις υποχρεώσεις του απλού πολίτη, και με τη δύναμη του χρή­ματος διαπραγματεύεται απευθείας με την κεντρική εξουσία διεκδικεί καθεστώς ασυ­λίας έναντι των νόμων και, όχι λίγες φο­ρές, επιβάλλει τη θέλησή του εις βάρος του συνόλου.

Δεν υποψιάζεται καν ότι αποτελεί νο­σηρό κοινωνικό σύμπτωμα. Τα υλικά αποκτήματα και οι ποικίλοι παρατρεχά­μενοι του προσφέρουν την ψευδαίσθηση ότι είναι κάποιο ανώτερο ον· εξ ου και η χαρακτηριστική μανία του «επιτυχημένου» να συμβουλεύει τους άλλους επί παντός επιστητού. Αφού πέτυχε οικονομικά, πέ­τυχε σε όλα.

Όμως, η συσσώρευση πλούτου δεν εί­ναι απόδειξη ευφυΐας. Οι αρχαίοι Έλλη­νες γνώριζαν, πολύ πριν ο Άνταμ Σμιθ και ο Μαρξ ίο διατυπώσουν με απολύτως κατηγορηματικό τρόπο, ότι κι ένας βλά­κας μπορεί να πλουτίσει· τα παραδείγμα­τα γύρω μας δεν είναι λίγα. Απαιτούνται συνήθως γνώση της πιάτσας, λίγη τύχη και απουσία αναστολών.

Άλλωστε όποιος έχει μυαλό το αφιε­ρώνει σε ευγενέστερα πεδία της επιστή­μης, της τέχνης, της φιλοσοφίας. Αρκετοί πλούσιοι παγκοσμίως, όταν στη δύση του βίου τους ανακαλύπτουν πως κατασπατά­λησαν τη ζωή τους σε ανούσιες δραστηριό­τητες, διαθέτουν μεγάλα ποσά στη στήρι­ξη καλλιτεχνών και επιστημόνων.

Το σύμπτωμα των καιρών είναι ότι ο επιτυχημένος μικροαστός ή γόνος μι­κροαστών, αντί να κρυφτεί, για να ξεκοκαλίσει το χρήμα που καρπώθηκε, επι­λέγει τη δημόσια έκθεση.

Ο ψυχισμός του νεόπλουτου βοά μέσα του για νέα πεδία· πρέπει επιτέλους να βγει απ’ την ανωνυμία. Να μάθουν, ει δυναιόν όλοι, την επιτυχία του και την κοι­νωνική του άνοδο. Να τον γνωρίζουν και να τον υπολογίζουν.

»Η παρούσα φάση της ολοκληρωτικής κατοχής της κοινωνικής ζωής από τα συσ­σωρευμένα αποτελέσματα της οικονομίας οδηγεί προς μια γενικευμένη διολίσθηση από το “έχειν” στο “φαίνεσθαΓ, από το οποίο κάθε πραγματικό “έχειν” οφείλει να αντλεί το άμεσο κύρος και την τελική λειτουργία του».

Σε μια αμερικάνικη ταινία ένας άξεστος Τεξανός με χρυσές καδένες βάζει την οξυζεναρισμένη συνοδό του να πληροφορεί τους θαμώνες ενός πολυτελούς εστιατό­ριου ότι «ο φίλος της είναι πλούσιος».

Όπως απεφθέγγετο ο ίδιος, «τι νόημα έχει να είσαι πλούσιος αν δεν το ξέρουν οι άλλοι;».

Στο ίδιο κλαδί κρέμονται και οι δικοί μας.

Οι ντόπιοι νεόπλουτοι κάνουν ό,τι μπο­ρούν για να τους προσέξουμε, να μας εντυ­πωσιάσουν και να τους θαυμάσουμε. Αλ­λά τι να θαυμάσεις από ανθρώπους που δεν έχουν σε εκτίμηση τον εαυτό τους. Εί­ναι πρόσωπα ελλειμματικά, βυθισμένα στην αυτοϋποτίμηση. Αυτός είναι ο λόγος που προτάσσουν μονίμως τα υλικά τους αποκτήματα. Θεωρούν τα «πράγματα» πιο σημαντικά από τους ίδιους.

Η μεγάλη φτώχεια είναι εδώ.

Προκειμένου να θεμελιώσουν ένα φαντασιακό είδος ανωτερότητας έναντι των «κοινών θνητών», ταυτοποιούν το χρήμα που έχουν με αυτά που θα ήθελαν να έχουν: την ευφυΐα, την καλλιέργεια, τη χάρη, την αισθητική, την ευαισθησία.

Τα μέλη της μικροαστικής μας χάι σοσάιτι εισάγουν έναν νέο ανθρωπότυπο που υπάρχει, ντύνεται, στολίζεται, δια­σκεδάζει, γελάει και χαίρεται μόνο ενώ­πιον κοινού, σαν ηθοποιός που υποδύε­ται τον ρόλο του. Βέβαια, η κοσμική, χα­ρωπή μάσκα δεν αποκρύπτει· αποκαλύ­πτει τη νεύρωση. Και επιβεβαιώνεται μέ­χρι κεραίας πως ό,τι σου δίνει η ζωή σε χρήμα και πλούτο σ’ το παίρνει σε ανθρω­πιά και γνησιότητα αισθημάτων.

Η εικόνα τους είναι αποκαρδιωτική.

Δίνουν την εντύπωση όντων παντελώς αναίσθητων σε όσα δραματικά συμβαί­νουν γύρω τους. Η μόνη τους έννοια εί­ναι σε κάθε περίπτωση να «περνάνε κα­λά» – κορυφαίο δείγμα του πιο απωθητι­κού μικροαστικού ατομισμού.

Ο Φιτζέραλντ δεν ζει πια.

Κι αν ζούσε, διόλου δεν θα ενδιαφε­ρόταν να γράψει για συζύγους και τέκνα αετονύχηδων που πέτυχαν να ξεφύγουν από την ανέχεια, αλλά τρέφονται με σκου­πίδια, μαϊμουδίζουν ξένα πρότυπα, απο­θεώνουν το κιτς και ποδοπατούν τον πιο αγαπησιάρικο λαϊκό πολιτισμό.

Αυτοί που βλέπετε να ποζάρουν στα ιλουστρασιόν περιοδικά και στην τηλεό­ραση με κούφια ανωτερότητα και στιλ δεν υπάρχουν, θα χαθούν μόλις γυρίσετε σε­λίδα ή αλλάξετε κανάλι.

Δεν θα καταγραφούν ποτέ στην ιστο­ρία του κόσμου.

Αυτή η τιμή ανήκει στους αληθινούς πρωταγωνιστές της ζωής· τις μεγάλες προ­σωπικότητες και τους ταπεινούς που κι­νούν τον κόσμο μπροστά

Τα μπαλκόνια…

Πρόσφατα κατέβηκα στο κέντρο της Αθήνας κι επειδή είχα αρκετό χρόνο για τη δουλειά μου, οδηγούσα αργά και πρόσεχα τα μπαλκόνια στις πολυκατοικίες γύρω μου. Τα περισσότερα έρημα από κάθε ίχνος ζωής ή ανθρώπινης παρουσίας. Ούτε πράγματα, ούτε γλάστρες, ούτε απλώστρες. Κάποια με διάφορα σκεύη ή αντιαισθητικές ντουλάπες, ελάχιστα με γλάστρες κι αυτά με “αθλιόφυτα” τα περισσότερα. Πολύ λίγα με αξιόλογη βλάστηση. Κάποτε οι άνθρωποι έβγαιναν στα μπαλκόνια, με τον καφέ τους, ή τα φρούτα τους, την εφημερίδα τους και συχνά και τη βαρειά, παλιά τηλεόραση. ‘Επιαναν κουβέντα με τους ανθρώπους από τα γειτονικά μπαλκόνια κι είχαν την αίσθηση της τόσο απαραίτητης ανθρώπινης επικοινωνίας. Οι γλάστρες με το πράσινο και τα λουλούδια όμορφη παρουσία.

Τα μπαλκόνια υποτίθεται ότι είναι ο σύνδεσμος του απάνθρωπου διαμερίσματος με τον έξω χώρο. Γι’ αυτό έγιναν, για να δίνουν την δυνατότητα επαφής του ανθρώπου με το φυσικό του περιβάλλον, αλλά με τι έξω χώρο να επικοινωνήσεις και με ποιό περιβάλλον, μέσα στο απάνθρωπο αστικό τοπίο; Εδώ δεν μπορείς να ανοίξεις παράθυρο χωρίς να πνιγείς από το καυσαέριο, τη σκόνη (τώρα και τον καπνό από τα “πέλετς”) . Τα μπαλκόνια είναι καλυμένα από καπνιά και ο θόρυβος από την κυκλοφορία σε τρελλαίνει!

Αλήθεια, πόσα από τα  μπαλκόνια εξυπηρετούν τον σκοπό για τον οποίο έγιναν; Ελάχιστα κι αυτά λιγοστεύουν. ‘Ισως σε κάποιες απόμερες γειτονιές, σε επαρχίες και κάποια ρετιρέ, που πολλά απ’ αυτά τα κλείνουν και τα μετατρέπουν και σε δωμάτια. Τουλάχιστον στις βόρειες χώρες δεν τα φτιάχνουν (σχεδόν) καθόλου, μιά και είναι σίγουρο ότι δεν θα χρησιμοποιηθούν. Το περίεργο είναι ότι εδώ συνεχίζουν να φτιάχνονται μπαλκόνια στις λίγες οικοδομές που χτίζονται ακόμη. Προς τι; Μήπως θα ήταν οικονομικότερα τα διαμερίσματα χωρίς αυτά;

Πάντως όταν τα βλέπω έτσι έρημα, ιδίως το καλοκαίρι, με γεμίζουν θλίψη!

“Είναι θέμα πίστης”…

Μετάφραση του κειμένου της εικόνας:

-Η πίστη ΔΕΝ είναι αρετή
-Η πίστη είναι μωροπιστία
-Η πίστη είναι έλλειψη ειλικρίνειας.
-Η πίστη είναι τυφλότητα.
-Η πίστη είναι απουσία λογικής.
Η πίστη δεν θα έπρεπε να είναι σεβαστή. Θα έπρεπε να την απεχθανόμαστε.

Σε συζητήσεις σχετικά με τη θρησκεία και όταν προκαλώ τους πιστούς να μου αποδείξουν ότι αυτά στα οποία πιστεύουν υπάρχουν και λειτουργούν και αφού  δεν έχουν επιχειρήματα (γιατί δεν έχουν), ακούω να λένε ότι “είναι θέμα πίστης“. Δηλαδή πιστεύουν σε κάτι, όχι γιατί έχουν κάποιες αποδείξεις, έστω ενδείξεις, αλλά …”γιατί έτσι”. Απλώς, γιατί θέλουν να πιστεύουν. ‘Οπως λέμε ότι μου αρέσει ο μουσακάς, χωρίς επιχειρήματα, αλλά “γιατί έτσι”!

Και βέβαια, είναι δικαίωμα του καθενός να χρησιμοποιεί οποιαδήποτε παραμύθια για να παρηγορείται για το ότι κάποτε δεν θα υπάρχει πλέον στη ζωή (γιατί περί τέτοιας παρηγοριάς πρόκειται), αλλά δεν βλάφτει να χρησιμοποιούμε και τη λογική πότε-πότε. Ας πούμε δυό λόγια για το θέμα “πίστη”. Θεολόγος δεν είμαι (ούτε θα ήθελα να είμαι, γιατί αυτό στην ουσία σημαίνει “παραμυθολόγος”), αλλά δεν χρειάζεται να είσαι θεολόγος για να μιλάς γι’ αυτά, γιατί αυτή, κατά τη γνώμη μου, είναι μιά ανύπαρκτη ειδικότητα, χωρίς περιεχόμενο και ουσία.

“Πιστεύω” σημαίνει έχω αρκετές αποδείξεις ώστε να ρισκάρω το να θεωρώ κάτι ως αλήθεια. Η “πίστη” με την εμπορική έννοια, βασίζεται στο ότι οι συναλλασσόμενοι με κάποιον στον οποίο δείχνουν εμπιστοσύνη, έχουν αρκετές πληροφορίες ώστε να τον θεωρούν  τίμιο και αξιόπιστο. Βασισμένοι σ’ αυτές τις πληροφορίες του δανείζουν χρήματα ή του δίνουν εμπορεύματα με πίστωση, γιατί από αυτή τη συναλλαγή κερδίζουν.  Και πάλι συχνά η πίστη τους αυτή διαψεύδεται γιατί ο άλλος ήταν κρυπτοαπατεώνας, ή γιατί ατύχησε στις επιχειρηματικές του προσπάθειες.

Στο θέμα “θρησκεία” πού ακριβώς βασίζονται οι “πιστοί” για να πιστεύουν; Η τράπεζα για να σου δώσει δάνειο σε ξεσκονίζει. Ψάχνει το παρελθόν σου, τις σπουδές σου, τη δουλειά σου, τη φήμη σου, την οικογενειακή σου κατάσταση, τον Τειρεσία και πάλι, για να είναι σίγουρη σου τραβάει και μία προσημείωση. Εσύ πώς πίστεψες τον πρώτο τυχόντα ρασοφόρο και πέφτεις στα γόνατα να προσκυνήσεις τους φανταστικούς θεούς και αγίους που σε διαβεβαιώνει ότι υπάρχουν και …σε αγαπάνε (γι’ αυτό και σε ταλαιπωρούν!); Πώς πίστεψες τις ηλιθιότητες περί θαυμάτων, ανάστασης εκ νεκρών, εγκυμοσύνης με τον κρίνο και όλα αυτά τα παραμυθάκια που ούτε μικρό παιδί δεν θα πίστευε αν δε του είχαν κάνει τέτοια πλύση εγκεφάλου τα μαυροφόρα παράσιτα, αλλά και οι “θελόγοι”, και οι εύπιστοι και παραπλανημένοι γονείς του;

Και τι σε κάνει να πιστεύεις ότι η δική σου “πίστη” είναι η σωστή, ενώ όλων των άλλων όχι; Και γιατί φτάνεις (όχι εσύ ειδικά, γενικά το λέω) στο όνομα της ΔΙΚΗΣ σου πίστης να διαπράττεις τα χειρότερα εγκλήματα, ενώ αν είχες γεννηθεί σε έναν άλλον τόπο (π.χ. στη Σ. Αραβία) θα είχες στα σίγουρα εκείνων των ανθρώπων την (επίσης ηλίθια) πίστη; Πώς συμβιβάζονται αυτά με τη λογική του σημερινού ανθρώπου; Πώς συμβιβάζονται οι βουτιές στα μολυσμένα νερά του Γάγγη από τους ινδούς πιστούς, οι ακρότητες των μουσουλμάνων πιστών, οι λιθοβολισμοί των βιασμένων γυναικών από του “ιερούς” νόμους της Σαρία, με ένα λογικό όν, με τον Homo Sapiens;

Βέβαια, όπως συχνά υποστηρίζω, η ανθρωπότητα βρίσκεται ακόμη σε νηπιακή ηλικία και δεν μπορούμε να περιμένουμε πλήρη λογική λειτουργία απ’ αυτήν, τουλάχιστον πριν περάσουν μερικές χιλιετίες ακόμη (δική μου η εκτίμηση). ‘Ομως, ανθρώπινα όντα που ισχυρίζονται ότι είναι λογικά πρέπει να είναι λογικά σε όλο το φάσμα της λειτουργίας τους και όχι μόνο σε ένα μέρος, ενώ σε άλλα λειτουργούν με διαστάσεις πρωτογονισμού!

Κάθε διαφωνία δεκτή…

Να φοβήται τον άνδρα… (Ε)

Πότε πότε, ιδιαίτερα όταν έχω μηδενική έμπνευση, αναρτώ επαναλήψεις από το μακρυνό παρελθόν. Πριν χρόνια είχα αναρτήσει το παρακάτω κι επειδή σχεδόν κανείς σημερινός/ή επισκέπτης/τρια δεν με επισκέπτονταν τότε το ξαναβάζω. Εξακολουθώ να μην έχω την απάντηση…

Σε γάμο που βρέθηκα πρόσφατα. ξανάκουσα το επαίσχυντο:  “…Η γυνή να φοβήται τον άνδρα“! Κυρίες μου, πώς είναι δυνατόν να θέλετε να παντρεύεστε με θρησκευτικό γάμο, όταν οι υποτιθέμενοι “εκπρόσωποι” του “δημιουργού”, σας υποτιμούν με τέτοιες φριχτές εκφράσεις! Τρίτος κόσμος είπατε;….