Εγκυκλοπαιδικές γνώσεις


Στην εποχή μας (και όχι μόνο) δίνουμε μεγάλη σημασία στις εγκυκλοπαιδικές γνώσεις, στο πόσα βιβλία από την παγκόσμια λογοτεχνία έχει διαβάσει κάποιος/α, προκειμένου να τον/την χαρακτηρίσουμε ως μορφωμένο ή καλλιεργημένο άνθρωπο. Οι μεγάλοι μας πρόγονοι, όλα τα τρανταχτά ονόματα της αρχαιότητας, δεν είχαν τη  δυνατότητα της εγκυκλοπαιδικής μόρφωση. Ούτε βιβλία της παγκόσμιας  λογοτεχνίας διάβαζαν, ούτε σε μουσεία πήγαιναν, ούτε σε …συναυλίες.  Κι όμως η σκέψη τους και η διδασκαλία τους ήταν πολύ προηγμένη και απετέλεσε τη βάση για την εξέλιξη της ανθρωπότητας. Γιατί, άραγε, σήμερα πρέπει να έχεις καταπιεί μερικές βιβλιοθήκες για να θεωρείσαι μορφωμένος; Και καλά να έχεις διαβάσει φιλοσοφία ή ιστορία αλλά … το Όσα Παίρνει ο Άνεμος (π.χ.) ή βιβλία θρίλλερ ή αισθηματικά σε τι μπορεί να βοηθήσουν στην εξέλιξή σου; Κι αυτό το θίγω ως ερώτηση σε μερικούς/ές που μας έχουν πάρει τ’ αυτιά με  το “οι ξένοι (γενικώς) διαβάζουν” κι εμείς όχι! Ναι διαβάζουν στο τρένο ή στο λεωφορείο αλλά έχετε δει τι διαβάζει ο μέσος “ξένος” στο τρένο;  Χαζομαρούλες διαβάζει που εγώ ούτε για …στολίδια στη βιβλιοθήκη μου δεν θα τις ήθελα! Φυσικά και δεν είμαι κατά του διαβάσματος. Κάθε άλλο. Αλλά πέραν από αυτά, πόσο σημαντικό είναι να γνωρίζει κανείς πόσα αυγά γεννά η κουρούνα ή πότε ενεργοποιήθηκε για τελευταία φορά ο Βαζούβιος ή πότε γεννήθηκε ο Μαραντόνα;  Αντίθετα, είναι πολύ σημαντικό να ξέρει κάποιος τη γλώσσα του (ή κι άλλες γλώσσες), μιά κι αυτή είναι το σημαντικότερο εργαλείο επικοινωνίας! ‘Εχω συναντήσει ανθρώπους επιπέδου μερικών τάξεων δημοτικού σχολείου, χωρίς να έχουν διαβάσει ούτε ένα βιβλίο, των οποίων η σκέψη εκπλήσσει!

Μερικές σκέψεις έκανα και ήθελα να τις μοιραστώ μαζί σας.

6 Responses to “Εγκυκλοπαιδικές γνώσεις”

  1. anna Says:

    Οι μεγάλοι μας πρόγονοι, όλα τα τρανταχτά ονόματα της αρχαιότητας, φυσικά και διέθεταν πλούσια εγκυκλοπαιδική μόρφωση.
    Υπήρχαν σχολές, ιδιωτικές θα λέγαμε σήμερα, που μάθαιναν στους σπουδαστές τους τα έπη του Ομήρου, ηθική, φιλοσοφία, διαλεκτική, ρητορική, μεταφυσική, οικονομία, πολιτική, φυσική (θετικές επιστήμες), ιατρική και γεωγραφία. Υπήρχαν και ικανότατοι ιδιωτικοί εκπαιδευτικοί που ανελάμβαναν τη διαπαιδαγώγηση των γόνων επιφανών ανδρών της εποχής. Μάλιστα, όταν ο Αριστοτέλης εξήγησε στον Φίλιππο πως δεν επιθυμεί να διδάξει στον γιό εκείνου που κατέστρεψε την πατρίδα του, ο Φίλιππος ξανάχτισε τα Στάγειρα, κι επέτρεψε στους κατοίκους να επιστρέψουν.
    Αρκετοί σπούδαζαν και στο εξωτερικό, όπως πχ στην Αίγυπτο. Μπορεί να μην είχαν… συναυλίες όπως τις ξέρουμε σήμερα, αλλά είχαν εξαιρετική ποίηση, από τα ομηρικά έπη ως τα ερωτικά αριστουργήματα της Σαπφούς. Είχαν θέατρο, με υποχρεωτικές χορηγίες.
    Σϊγουρα ένας άνθρωπος καλλιεργημένος πρέπει να έχει μάθει με κάποιον τρόπο αρκετά πράγματα – το διάβασμα είναι ένας από τους πολλούς τρόπους. Το να έχει κάποιος εγκυκλοπαιδικές γνώσεις δεν είναι απαραίτητα κακό. Και έχω συναντήσει άτομα με φωτογραφική μνήμη, που ούτε μπορούσαν να θυμηθούν πότε ακούσανε πως η κουρούνα γεννά τόσα αυγά και ο Μαραντόνα έχει τόσα αδέλφια. Αυτά τα άτομα τα πάνε πολύ καλά στο Trival Pursuit, αλλά η λέξη “καλλιεργημένος” σημαίνει ότι κάποιος έχει ήδη καλλιεργήσει τις γνώσεις που έχει αποκτήσει. Εκεί χρειάζεται η δύναμη της σκέψης.
    Όσο για τις εγκυκλοπαιδικές γνώσεις, στην εποχή της πληροφορίας είναι πολύ εύκολη η ανάκτηση πληροφοριών. Το δύσκολο είναι να αποκτήσεις τρόπο πρόσβασης στις πληροφορίες και τρόπο να τις διαχειριστείς σωστά.
    Όσο για το πότε ενεργοποιήθηκε για τελευταία φορά ο Βεζούβιος, θα ήταν χρήσιμο μόνο σε κάποιο ειδικό, γεωλόγο για παράδειγμα, που θα μπορεί νε βγάλει σχετικά συμπεράσματα και να προειδοποιεί έγκαιρα για παρόμοια φυσικά φαινόμενα.

  2. heliotypon Says:

    >anna: Σίγουρα υπήρχαν σχολεία και κάποιοι (τι ποσοστό, άραγε;) πήγαιναν ταξείδια. Αλλά εγώ δεν αναφέρομαι στους καθημερινούς ανθρώπους της αρχαιότητας αλλά στους μεγάλους φιλοσόφους και επιστήμονες που μάλλον ήσαν αυτοδίδακτοι, σε μεγάλο βαθμό. Με το ποστ αυτό θέλω εκφράσω την άποψη ότι ο εγκέφαλος μερικών ανθρώπων μπορεί να τους οδηγήσει σε μεγάλα ύψη διαννόησης, έστω και χωρίς τα ερεθίσματα ή τις (εγκυκλοπαιδικές) γνώσεις που σήμερα δέχεται ένας άνθρωπος. Δεν διαφωνώ με τα περισσότερα από όσα διατυπώνεις. Απλώς νομίζω ότι δίνουμε υπερβολική σημασία στις εγκυκλοπαιδικές γνώσεις ή στην ανάγνωση (αδιακρίτως) βιβλίων που μπορεί να είναι από ασήμαντα έως και βλαβερά!

  3. anna Says:

    Δεν αναφέρομαι στου καθημερινούς ανθρώπους της αρχαιότητας, γιατί δεν είχαν όλοι πρόσβαση στη γνώση.
    Το ερώτημα σου είχε συζητηθεί και από το Σωκράτη στην αρχαιότητα. Και ενώ οι σοφιστές μιλούσαν για μόρφωση, αυτός μίλησε για δια-μόρφωση.
    Μπορεί να βρεις ενδιαφέρον στα προγράμματα σπουδών της αρχαίας Ελλάδας, όπως τα παρουσίασε το Βήμα :

    http://tovima.dolnet.gr/print_article.php?e=B&f=13138&m=B03&aa=1

  4. αλκιμήδη Says:

    εγώ πάλι έχω φτωχές τις γνώσεις. εγκυκλοπαιδικές και μη,
    κι όμως θεωρώ ευατόν καλλιεργημένον
    αλλού η καλλιέργεια πιστεύω, στη στάση ζωής φαίνεται και δεν αποδεικνύεται με παράθεση δεδομένων όμορφα ειπωμένων.
    (είμαι και μετριόφρονων βλέπετε!)

    Βέβαια, στατιστικά, αυτοί που έχουν διαβάσει αρκετά έχουν και μεγαλύτερες πιθανότητες να είναι καλλιεργημένοι. Η ΄στατιστική συσχέτιση δεν αποτελεί απόδειξη του αιτιατού.

    Πολύ καλημέρα σας
    ανταποδίδω επίσκεψη και ευχαριστώ για το σχόλιο
    θα σας επισκέπτομαι!

  5. madprofessorus Says:

    Το διάβασμα γενικότερα δεν αποτελεί συνώνυμο της καλλιέργειας κ της μόρφωσης…εξαρτάται τι διαβάζεις,το να διαβάζεις πχ την εσπρέσο,δε νομίζω ότι σε καλλιεργεί σαν άτομο…ούτε κ οι εγκυκλοπαιδικές γνώσεις σε κάνουν καλύτερο,σε βοηθάνε σίγουρα σε κάποια παιχνίδια γνώσεων!(βουρ για τον παπαδόπουλο όλοι).Υπάρχουν άνθρωποι που είναι καλλιεργημένοι χωρίς να χουν διαβάσει δεκάδες βιβλία,ίσως κ κανένα…είναι κ θέμα χαρακτήρα πιστεύω

  6. heliotypon Says:

    >Madprofessorus: Ο παππούς μου ήταν της 2ας δημοτικού αλλά διάβαζε τον Μακρυγιάννη και άλλα πολιτικά κείμενα και ήταν ενήμερος και είχε βαρύνουσα και γνώμη με λογική για όλα. Κάθε βιβλίο δεν είναι για βελτίωση. Πάρα πολλά σου υποβιβάζουν το επίπεδο!

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s


%d bloggers like this: