‘Εννοιες της οικονομίας


Πρώτα-πρώτα πρέπει νας πω ότι δεν είμαι οικονομολόγος. Αυτά που γράφω δεν τα έμαθα σε κανένα σχολείο αλλά είναι σκέψεις που προκύπτουν από την καθημερινή πείρα και την επαγγελματική μου εμπειρία και σκόρπια κείμενα που έχω διαβάσει. Αν θέλετε τα δέχεστε αν θέλετε τα αμφισβητείτε.

Επειδή διαπιστώνω πολλές παραπλανημένες, κατά τη γνώμη μου, θεωρήσεις σε σχέση με την οικονομία και τα μεγέθη της, θέλω να εκφράσω μερικές σκέψεις:

1. Ο άνθρωπος, για την φυσική του επιβίωση, έχει απόλυτη ανάγκη από τα εξής: Τροφή, νερό, ένδυση, στέγη και θέρμανση. Στις πολύ πρωτόγονες κοινωνίες η θέρμανση δεν υπήρχε (μιά και κανείς δεν ήξερε τη φωτιά) αλλά τα υπόλοιπα υπήρχαν, έστω και σε υποτυπώδη μορφή. Οι σπηλιές και οι καλύβες ήταν τα σπίτια τους, δέρματα ζώων η ένδυσή τους (έστω και χωρίς “υπογραφή” από designers…) .

2. Τα άλλα “αγαθά” έγιναν ανάγκη αργότερα αλλά πάντα η παραγωγή των αναγκαίων αντικειμένων ήταν απαραίτητη για την επιβίωση. “Παραγωγή” ήταν η συλλογή καρπών από τα δέντρα, (αργότερα και η καλιέργεια της γης), το κυνήγι και η ετοιμασία των ζώων που χρησίμευαν για τροφή και έδιναν το δέρμα τους για ένδυση, το χτίσιμο της καλύβας (από ξύλα, άχυρο και δέρματα) και το φτιάξιμο πρωτόγονων εργαλείων για αυτές τις δουλειές. Χωρίς παραγωγή δεν είχε ούτε μαμ ούτε μοντελάκι από προβιά ούτε καλύβα για να μην κρυώνουν. Αν πάρουμε μιά κλειστή κοινωνία, ας πούμε 10 ατόμων, όλα έπρεπε να δουλέψουν και να παράγουν αυτά που χρειάζονται για την επιβίωση. Εξαιρούνταν τα μωρά που δεν τα κατάφερναν ακόμη και γι’ αυτό έπαιρναν χάρη μέχρι τα 6-7 χρόνια τους όπου άρχίσουν κι αυτά να συνεισφέρουν στο παραγωγικό έργο της ομάδας. Συμπέρασμα: Η παραγωγή των αναγκαίων αγαθών είναι απαραίτητο έργο για την επιβίωση.

3. Με την πάροδο του χρόνου, την άνοδο του διανοητικού επιπέδου και την “ανάπτυξη” των κοινωνιών, κι άλλα αγαθά έγιναν “αναγκαία” και αυτά έπρεπε να παραχθούν, μιά και η φύση δεν τα πρόσφερε στον άνθρωπο πρωτογενώς. Χρειάστηκαν στρώματα για να ξαπλώνει, εργαλεία, σχοινιά, μικροέπιπλα, κύπελλα και άλλα σκεύη, μαχαίρια, ακόντια, ενδύματα, πλεούμενα οι παραθαλάσιοι, αγκίστρια για να ψαρεύουν, κλπ. Η ανάγκη της παραγωγής των ειδών που χρησιμοποιεί ο άνθρωπος υπάρχει και σήμερα. Μόνο που δεν παράγουμε οι ίδιοι όλα τα είδη που μας χρειάζονται αλλά κάποια, ενώ κάποια άλλα τα αγοράζουμε από άλλους παραγωγούς.

4. Αυτή η ανταλλαγή (μέσω χρημάτων ή με κατ’ ευθείαν ανταλλαγή) εξασφαλίζει την πικοιλία των αναγκαίων και των επιθυμητών ειδών. Αλλά για να ανταλλάξουμε ή να πληρώσουμε για να πάρουμε κάτι από μιά άλλη κλειστή ομάδα πρέπει να έχουμε κάτι να δώσουμε σε ανταλλαγή, είτε είδη είτε χρήμα. Αλοιώς ΔΕΝ μπορούμε να αγοράσουμε, εκτός κι αν μας ελεήσουν αλλά αυτό ισχύει μόνο αν είμαστε ανάπηροι (ή καπάτσοι ζητιάνοι…).

5.  Η παραγωή είναι η πρωταρχική ανάγκη. Το εμπόριο είναι κάπως “παρασιτικό” αλλά βοηθά (και γι’ αυτό αναγνωρίζεται και το κέρδος του εμπόρου,  ώστε να μπορεί να ζήσει κι αυτός, μιά δεν προλαβαίνει να παράγει). Κάποιος πρέπει να μεταφέρει τα είδη σε κάποιο πρόσφορο μέρος, που να διευκολύνει τον αγοραστή να τα δει και να τα επιλέξει. Αλλά ο έμπορος θα μπορούσε και να λείψει χωρίς να απειλείται η επιβίωση της ομάδας. Το ίδιο ισχύει και για άλλα επαγγέλματα που δεν είναι παραγωγικά, μεν, αλλά ο άνθρωπος γουστάρει τις υπηρεσίες που του προσφέρουν. Ο καλλιτέχνης, ο δικηγόρος,  ο κουρέας, ο δημοσιογράφος, ο συγγραφέας, κλπ δεν συμβάλλουν στην επιβίωση αλλά στην ποιότητα της ζωής (οι δάσκαλοι, οι δικηγόροι και οι μηχανικοί δεν είχαν εφευρεθεί ακόμη…) Και γι αυτό τους έδιναν μέρος από τα παραγόμενα είδη.

6. Η κλειστή ομάδα, λοιπόν,  πρέπει όπωσδήποτε να διαθέτει παραγωγούς ειδών για να επιβιώσει. Αν γίνουν όλοι καλλιτέχνες ή όλοι κουρείς ή όλοι έμποροι ή κάτι απ’ όλα αυτά, αλλά χωρίς παραγωγή, σε λίγο θα πεθάνουν όλοι από την πείνα και το κρύο!  ‘Αρα η ομάδα χρειάζεται οπωσδήποτε την παραγωγή. Αν μιά ομάδα συμφωνήσει με μιά άλλη να μοιρασατούν τους ρόλλους και η μιά να κάνει τα παρασιτικά επαγγέλματα κι η άλλοι τα παραγωγικά, τότε βρίσκεται μιά λύση και μπορούν και οι δύο να επιβιώσουν. Αυτό σπάνια συμβαίνει στην εποχή μας αλλά συμβαίνει. Αν ένα νησί προσφέρει π.χ. τουρισμό και οι επισκέπτες δέχονται να ανταλάσσουν αυτό το αγαθό με μέρος αυτών που παράγουν, θα επιβιώσει. Ακόμη και αν κάνει διαμετακομιστικό εμπόριο, προσπορίζεται κάποιο κέρδος από την συναλλαγή, έστω κι αν δεν είναι παραγωγικό. Αλλά χρειάζεται όπωσδήποτε το εισόδημα που προκύπτει είτε από την παραγωγή ή την ανταλλαγή προϊόντων/υπηρεσιών με ΑΛΛΕΣ ομάδες. Τα επαγγέλματα που δεν παράγουν πολλαπλασιάστηκαν σιγά-σιγά, αλλά αυτό προέκυψε με την βαθμιαία αύξηση της παραγωγικόττας, καθώς ανέβαινε το επίπεδο των ατόμων και επειδή η αυξημένη παραγωγή δημιουργούσε περίσσευμα που  μπορούσε να διατεθεί και για την τροφοδοσία των “παρασιτικών” επαγγελμάτων.

7.  Το ίδιο ισχύει και για μιά χώρα. Αν είναι πολύ παραγωγική έχει τις δυνατότητες όχι μόνο να  επιβιώσει αλλά να απολαύσει και πολυτέλειες (που τις παρέχουν τα “παρασιτικά” επαγγέλματα). Μιά χώρα χωρίς παραγωγή  θα δυσκολευτεί πολύ να επιβιώσει…

8. Αυτή είναι η περίπτωσή μας. (Εδώ ήθελα να φτάσω!) . Η Ελλάδα μας, ως χώρα, παράγει ελάχιστα. Αλλά καταναλώνει ιλιγγιωδώς! Κι αν μεν ο τουρισμός,  η ναυτιλία και το διαμετακομιστικό εμπόριο μπορούσαν να μας εξασφαλίσουν πλούσιο εισόδημα, κανένα πρόβλημα.  Κι αν θέλαμε να απολαμβάνουμε ανάλογα με την παραγωγική μας δυνατότητα θα ζούσαμε πολύ φτωχικά. Εμείς, όμως, θέλουμε να ζούμε πολυτελώς (δεν χρειάζεται να σας το αποδείξω αυτό, βέβαια…). Ποιός πληρώνει τη διαφορά, άραγε; να σας πω εγώ: Οι απόγονοί μας! Αν οι γονείς δανείζονται για να ζουν με αχαλίνωτη πολυτέλεια κάποτε οι δανειστές θα θελήσουν τα λεφτά τους πίσω. Και σαν θα έχουν πεθάνει οι γονείς θα τα πάρουν από τους κληρονόμους και τους κληρονόμους των κληρονόμων.  Μήπως τώρα μπορείτε να καταλάβετε πώς εξηγείται το Ελληνικό θαύμα της  καλοπέρασης από το (σχεδόν) μηδέν; Πώς λειτουργεί η εξίσωση που δίνει αισιόδοξα νούμερα “ανάπτυξης”; Βέβαια, μας χαρίσανε οι φιλάνθρωποι(;) Ευρωπαίοι εταίροι μας και πολλά δις € με τα διάφορα “πακέτα”. Κι αυτά, που προορίζονταν για να φτιάξουμε παραγωγική υποδομή για να μπορέσουμε να σταθούμε στα πόδια μας χωρίς δάνεια, διοχετεύτηκαν στην αγορά με άλλες μορφές (σπίτια, αυτοκίνητα, σκάφη, ενδύματα designer’s,  έπιπλα designer’s , καλλυντικά, χρυσαφικά, πισίνες, ακριβά ταξίδια και πολλά άλλα χλιδάτα)! Και, φυσικά, αφού αυτά έπεσαν στην αγορά, μαζί με τα δάνεια, δημιούργησαν μιά αίσθηση ευφορίας που όμως έχει ημερομηνία λήξης. Και τα νούμερα των στατιστικών από εκεί επηρρεάζονται και δίνουν πλανεμένη εικόνα ευημερίας και ανάπτυξης (τρομάρα μας!)  αλλά και αυτά, κάποτε, θα τουμπάρουν! Κι αν είμαστε τυχεροί, εμείς οι σύγχρονοι, θα πεθάνουμε νωρίς και δεν θα δούμε το κατάντημα της χώρας να ζητιανεύει για να φάει ψωμί (όχι παντεσπάνι) αφού κι αυτό εισαγωγής έγινε, πανάθεμά μας! Αλλά οι ερχόμενες γενιές, αδέρφια, δεν θα τη γλιτώσουν!

Καταλάβατε τώρα γιατί έγραψα το προηγούμενο ποστάκι για τον καταναλωτισμό; Και μην μου πείτε ότι όλοι εσείς εργάζεστε και σκληρά γιατί το ξέρω. Για το ποιόν και γιατί εργάζεστε είναι που κάνει τη διαφορά. Εργάζεστε για ένα αφεντικό που, αν δεν είναι ο ιδιος παραλήπτης άνομων πόρων,  εξυπηρετεί άλλους που ξοδεύουν από τα δανεικά ή από τα λεφτά της ζητιανιάς!  Ας το καταλάβουμε: Η ντόπια παραγωγή, οι (ελάχιστες) εξαγωγές, η ναυτιλία και ο τουρισμός ΔΕΝ φτάνουν για να μας ζήσουν.  Το διάφορο θα το πληρώσουν τα παιδιά σας, τα εγγόνια σας και όλοι οι απόγονοί σας!

Γκέγκε;

12 Responses to “‘Εννοιες της οικονομίας”

  1. anna Says:

    Ούτε εγώ είμαι οικονομολόγος – για αυτό άλλωστε και ένας οικονομολόγος φίλος μου προ αμνημονεύτων ετών, μη αντέχοντας να ακούει τις κατά τη γνώμη του αν-οικονόμητες απόψεις μου, αποφάσισε να μου χαρίσει ένα βιβλίο “οικονομικά για μη οικονομολόγους”. Και το βιβλίο ξεκινούσε με το ίδιο μοτίβο με το δικό σου, την πρωτόγονη κοινωνία και πώς σιγά σιγά διαμορφώθηκε η σημερινή κατάσταση. Πάνω κάτω συμφωνούσε με τα λεγόμενά σου.
    Ωστόσο, έχω αρκετές ενστάσεις και οφείλω να τις καταγράψω. Λοιπόν, οι οργανωμένες κοινωνίες, από την εποχή της σπηλιάς μέχρι και στις μέρες μας, προσφέρουν πολύ περισσότερα στα μέλη τους από το να παράγουν για να επιβιώσουν. Καταρχάς, δεν είναι μόνο τα παιδιά που δεν μπορούν να συνεισφέρουν στην παραγωγή. Σε κάθε ομάδα υπάρχουν και άτομα μεγαλύτερης ηλικίας, εξασθενημένα ή χτυπημένα, που έχουν ανάγκη φροντίδας και όχι εξοστρακισμού. Και αν αναφέρονται στη βιβλιογραφία περιπτώσεις άτομα μεγάλης ηλικίας που ανέβαιναν οικιοθελώς στα βουνά για να μην επιβαρύνουν τους συμπολίτες τους, πρόκειται για ακραίες περιπτώσεις και όχι για τον κανόνα. Και ερχόμαστε στην σημερινή εποχή, να θεωρούμε τα άτομα τρίτης ηλικίας “παράσιτα” και να τα σπρώχνουμε να δουλεύουνε μέχρι την τελευταία ανάσα τους – αφού δεν παράγουν πια, άχρηστοι είναι έτσι κι αλλιώς, βάση (και) της θεωρίας σου.
    Έπειτα, η οικονομία δεν έχει μόνο πρωτογενή τομέα. Υπάρχει και ο δευτερογενής, και ο τριτογενής. Το εμπόριο και οι υπηρεσίες, γνωστές ήδη από την αρχαιότητα, δεν είναι “παρασιτικά” στοιχεία της κοινωνίας, αλλά μέρος της δομής της. Ο πρωτογενής τομέας δεν μπορεί να μεταφέρει και να προσφέρει σε όλα τα μέλη της ομάδας τα αγαθά του, για αυτό χρειάζεται η βοήθεια του δευτερογενή και του τριτογενή τομέα με τις υπηρεσίες του.
    Στις μέρες μας υπάρχει μεγάλη ανάπτυξη των υπηρεσιών, που κάποιες φορές φαίνεται ότι είναι εις βάρος του πρωτογενή τομέα, της παραγωγής. Όμως, ακόμη και στην φτωχή μας Ελλαδίτσα βλέπουμε κάθε χρόνο τους παραγωγούς να διαμαρτύρονται πως η παραγωγή τους δεν απορροφάται, άρα το πρόβλημα δεν είναι η ελλιπής παραγωγή, αλλά η μη σωστή οργάνωση – ο τριτογενής τομέας που λέγαμε πριν.
    Συμφωνώ ότι ακόμη κι αν μετρήσουμε την παραγωγή μας, σε όλες τις μορφές της, δεν φτάνει το ύψος της κατανάλωσης. Τα πακέτα που μας δόθηκαν για έργα υποδομής, τα κάναμε τζιπ στο κολωνάκι και πισίνες στη Μύκονο. Τα χρησιμοποίησαμε για έξοδα κίνησης, και τώρα που “πλουτήσαμε” (στα χαρτιά) και θα μας κοπούν, θα δυσκολευτούμε να βρούμε τα ίσια μας.
    Αλλά δεν θα είναι η πρώτη φορά που το έθνος θα πτωχεύσει. “Δυστυχώς, επτωχεύσαμεν” έχει ξανακουστεί σε αυτή τη χώρα, και μιας και δεν διδασκόμαστε σωστά την ιστορία, την επαναλαμβάνουμε.

  2. Nassos Says:

    Χωρίς πρωτογενή τομέα, δεν υπάρχει δευτερογενής και τριτογενής.

    Και για τα Ευρωπαϊκά πακέτα, πραγματι, το 60%-70% πήγαινε στην κατανάλωση και το υπόλοιπο 30% στις επενδύσεις.

    Και δεν θα πτωχεύσουμε. Τόσοι και τόσοι έχουν χρέη. Το ξέρατε ότι μέχρι το 1964 ήμασταν υπο το καθεστώς πτωχεύσεως;😉

    (Σημ. το όνομα μου γράφετα “Νάσος”, απλά στα Αγγλικά και τα Γερμανικά το ένα “s” ακούγεται σαν “z”)

  3. heliotypon Says:

    >anna: Δεν διαφωνώ ως προς την τρίτη ηλικία και τους ασθενείς. Και ο πρωτογενής τομέας είχε, φυσικά, λίγο ή πολύ τις ανοχές του σε μη παραγωγικά άτομα. Απλώς υπεραπλούστευσα το μοντέλλο για να το κάνω πιό χτυπητό. Τα “παρασιτικά” επαγγέλματα τα έβαλα εντός εισαγωγικών ακριβώς για να δώσω ένα χτυπητό όνομα, χωρίς να σημαίνει ότι τα θεωρώ άχρηστα. Το ίδιο “παρασιτικό” (αναγκαίο κακό) είναι το ιατρικό επάγγελμα αλλά ποιός μπορεί να πει ότι δεν μας χρειάζεται; Οι υπηρεσίες φυσικά είναι αναγκαίες σήμερα. ‘Ομως στην πρωτόγονη κοινωνία είχαν πολύ μικρότερο ρόλλο!

    >Nassos: Συγνώμη για το “s” που παρέλειψα.
    Δεν ξέρω αν θα πτωχεύσουμε ακριβώς αλλά οι δύκολες μέρες είναι μπροστά μας. Φυσικό είναι να είμαστε υπό καθεστώς πτωχεύσεως αμέσως μετά το ρημαδιό του παγκοσμίου και του εμφυλίου. Αλλά στις δεκαετίες του 50 και του 60 το λάδωμα του δημοσίου υπαλλήλου ήταν από τα φρικτότερα παραπτώματα και ο κόσμος δούλευε παραγωγικά περισσότερο έστω και χωρίς τα σημερινά τεχνολογικά μέσα, και η ζωή δεν ήταν τόσο πολυτελής. “Κούρσα” (όπως έλεγαν συνήθως το αυτοκίνητο) είχαν μετρημένοι στα δάχτυλα και τα ρούχα των μεγάλων παιδιών τα φορούσαν αδιαμαρτύρητα τα μικρά. Ούτε το 10% του εισοδήματος των φτωχών οικογενειών πήγαινε στους λογαριασμούς των κινητών ούτε τα μπλουζάκια και στα παπούτσια των παιδιών είχαν “υπογραφή”…

  4. Nassos Says:

    Υπό καθεστώς πτωχεύσεως ήμασταν από τον Τρικούπη μέχρι το 1964 non-stop. Αλλά όταν εθνικοποιούμε επιχειρήσεις ή προσπαθούμε να εξυγιάνουμε άλλες (τον Οργανισμό Ανασυγκρότησης Εταιρειών τον ξεχνάμε;), λογικό να έχουμε ένα χρεός €217 δισ. ή 106% του Α.Ε.Π

    Οι δύσκολες ημέρες κατ’εμέ τελειώνουν, γιατί πολύ απλά η Κινεζική ανωμαλία (ανάπτυξη 8% κάθε χρόνο, συναλλαματικά αποθέματα 1 τρισ. δολλαρίων, πλεονάσματα ρεκόρ) και η αντίστοιχη Αμερικανική (ελλείματα ρεκόρ, πτώση δολλαρίου) θα σταματήσουν.

    Πολλά πρέπει να γίνουν. Να ανοίξουν αγορές (Ενέργεια, Σιδηρόδρομοι, Ακτοπλοϊα), κλειστά επαγγέλματα, μείωση φορολογίας επιχειρήσεων (τελική φορολογία 60% πληρώνουν, μην ακούτε τις μαλακίες των διαφόρων δήθεν ευαίσθητων δημοσιογράφων) και προσώπων (εκεί να δείς τι πληρώνουμε) κλπ. κλπ.

    Αλλά τα όποια αποτελέσματα, μετά το 2010 θα τα δούμε.

  5. Ηλιαχτίδα Says:

    Εγώ καλέ μου, καταρχήν θα συμφωνήσω πως όντως, υπεραπλούστευσες το μοντέλο με αποτέλεσμα να μην είναι ακριβώς σωστά τα συμπεράσματά σου! Κι έπειτα θα συμφωνήσω με την Anna σε όλα, εκτός από την τελευταία της παράγραφο. Εγώ θεωρώ πως μπορεί κάλλιστα να επιβιώσει μια χώρα εάν μειώσει την παραγωγή της (όπως ανέφερες κι εσύ στο παράδειγμά σου με τις κοινωνίες) αρκεί να μπορέσει να αναπτύξει κάποιον άλλο τομέα π.χ. τον τριτογενή. Αυτό είναι ένα από τα καλά της τόσο πολυσυζητημένης πλέον παγκοσμιοποίησης: οι χώρες είναι πλέον αυτές που παίρνουν τη θέση των μικρών κοινωνιών σ΄ένα πιό σύνθετο μοντέλο (αυτό της εποχής μας). Είμαι πεπεισμένη βλέπεις, πως στη συνεχώς αναπτυσσόμενη σημερινή κοινωνία δεν μπορεί να ισχύσει το αρχικό σου παράδειγμα (στο οποίο στήριξες & ολόκληρο το συλλογισμό σου) αφού για τα σημερινά δεδομένα είναι ολοκληρωτικά πεπερασμένο. Λέω δλδ το γνωστό: πως δεν είναι δυνατό να συγκρίνουμε ανόμοια πράγματα. Οι αρχικές κοινωνίες είχαν ανάγκη παραγωγής, ενώ οι μετέπειτα, δεν είχαν όλες αφού καλύπτονταν από την υπερπαραγωγή των πρώτων γι΄αυτό & εξελίχτηκαν σε άλλους τομείς. Το αντίστοιχο θεωρώ εγώ πως συμβαίνει σήμερα στα κράτη: κάποια υπερπαράγουν, κάποια άλλα αναπτύσσονται στους υπόλοιπους τομείς της οικονομίας (ή & σε νέους που θα προκύψουν & δεν τους έχουμε δει ακόμη) & αλληλοστηρίζονται. Ή τουλάχιστον αυτή είναι η κεντρική ιδέα & ο σκοπός της παγκοσμιοποίησης! Τώρα βέβαια θα δείξει κατά πόσο είναι εφαρμόσιμη αυτή η ιδέα. Το βέβαιο είναι πως όντως θα υπάρξουν προβλήματα προς επίλυση: δεν είναι τόσο εύκολο να επιβάλλεις σε τόσο διαφορετικές κοινωνίες (διαφορετική κουλτούρα, διαφορετικές ανάγκες, στόχοι διαφορετικοί) να συνεργαστούν επιτυχώς… Όσο για την πτώχευση, θα πρότεινα να μην είμαστε τόσο πεσιμιστές. Οκ, μπορεί να συμβεί, όμως θα ήταν πολύ ακραίο (για τα δεδομένα της εποχής τουλάχιστον) & πολύ δύσκολο πραγματικά. Ας μην ξεχνάμε πως γι΄αυτό έχουν οριστεί οι κύριοι “supervisors” (επιθεωρητές;) της ΕΕ για να ελέγχουν τα οικονομικά δεδομένα των κρατών-μελών της εγκαίρως, ακριβώς για να αποφευχθεί αυτός ο κίνδυνος! Ίδωμεν…
    Την …Καλημέρα μου!

    PS: Πολύ ενδιαφέρον το post σου καλέ μου.

  6. heliotypon Says:

    >Nassos: Δεν βρίσκω ότι τα δικά μας προβλήματα προέρχονται ολοκληρωτικά από την Κινεζική περίπτωση (έχει παίξει κι αυτή κάποιον ρόλλο αλλά μικρόν). Η πτώση του $ μάλλον μας βοήθησε αν σκεφτείς τις τιμές του πετρελαίου! ‘Αλλωστε με τις ΗΠΑ δεν είχε η Ελλάδα ποτέ εξαγωγικό ανταγωνισμό ούτε πολλές εξαγωγές εκεί.

    >Ηλιαχτίδα: Το μοντέλλο το (υπερ)απλούστευσα για να τονίσω την έννοια της παραγωγής. ‘Οπως θα δεις, αν διαβάσεις προσεκτικά, γράφω: “…Κι αν μεν ο τουρισμός, η ναυτιλία και το διαμετακομιστικό εμπόριο μπορούσαν να μας εξασφαλίσουν πλούσιο εισόδημα, κανένα πρόβλημα…” ακριβώς αυτό που λες κι εσύ. Οτι, δηλαδή, ο δευτερογενής παραγωγικός τομέας, αν αναπτυχθεί επαρκώς, μπορεί να μας συντηρήσει. Αλλά προς το παρόν δεν επαρκεί. Αυτά που ξοδεύουμε (προς τα έξω) είναι πολύ περισσότερα απ’ αυτά που εισπράτοουμε και που φαίνεται καθαρά στο εμπορικό ισοζύγιο που είναι ιλιγγιωδώς ελλειματικό. Με τις γενικές αρχές που διατυπώνεις συμφωνώ απολύτως.

  7. mogwai Says:

    Θα ήθελα στις σκέψεις σου αυτές να προσθέσω έναν ακόμα παράγοντα που δεν έχεις υπολογίσει. Το τεκμαρτό εισόδημα.
    Εσύ λες… παράγουμε 10 και καταναλώνουμε 30, άρα κάποτε η φούσκα θα σκάσει.
    Αν προσθέσουμε όμως και το τεκμαρτό εισόδημα τα πράγματα ψιλοαλλάζουν.
    Ποιό είναι αυτό?
    Τα σπίτια και η κατοχή χρυσού στην ελλάδα, καθώς και η ελληνική ομογένεια.
    Το ποσοστό ιδιοκατοίκησης ανέρχεται σε 75% στην ελλάδα, όταν η δεύτερη χώρα παγκοσμίως είναι οι ΗΠΑ με λιγότερο από 40%. Και δεν υπολογίζω δεύτερες και τρίτες κατοικίες (η γιαγιά στο χωρίο κτλ.)
    Επίσης η ελλάδα θεωρείται παγκοσμίως (μαζί με τη Νότιο Αφρική) από όλους τους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς το “χρυσορυχείο¨ της Δύσης.
    Και τέλος οι έλληνες του εξωτερικού που διατηρώντας τους δεσμούς τους με τους εδώ συγγενείς έχουν συνεισφέρει απίστευτα ποσά καθιστώντας τις περιπτώσεις ολοκληρωτικής πενίας στην Ελλάδα σχεδόν ολοκληρωτικά σπάνιες (βλέπε σταφιδικό πρόβλημα). Δεν είναι τυχαίο το ποσοστό αστέγων στην ελλάδα σε σχέση με άλλες πιο ” προηγμένες” οικονομικά χώρες της Δύσης.
    Επίσης, μη ξεχνάς ότι δε παράγουμε όσα λέμε αλλά πολύ περισσότερα (μαύρη οικονομία).
    Αυτές είναι κα΄ποιες σκέψεις μου περισσότερο ως προσθήκη στις δικές σας, όχι σαν αντίλογος, μιας και εν τέλει δε θεωρώ ότι τα πράγματα είναι και πολύ αισιόδοξα για το μέλλον. Γιατί δεν έχει τόση σημασία πόσο πλούτο παράγεις αλλά σε πόσους το διαμοιράζεις – και όσο οι κυβερνήσεις της τελευταίας 30ετίας εφαρμόζουν αυτές τις ακρως συντηριτικές “νεοφιλελεύθερες” και δε συμμαζεύεται πολιτικές τόσο οι πλούσιοι θα γίνονται πλουσιότεροι και οι φτωχοί φτωχότεροι.

  8. liodara Says:

    Ωραία που τα λέει πάντα……Κλαημέρες….!

  9. heliotypon Says:

    >mogwai: α) Δεν καταλαβαίνω τι αλλάζει το τεκμαρτό εισόδημα. Τα δανεικά κατανέμονται κατά διαφόρους τρόπους και κάποιος που έχει μεν εισόδημα αλλα από τα κεφάλαια που το κράτος δανείστηκε από ξένες τράπεζες δεν μεταβάλλει την εικόνα. Δεν έχει σημασία, δηλαδή, το πώς κατανέμεται το εισόδημα (ή τα δανεικά) μιάς οικογένειας και ποιό παιδί ή γονιός τρώει τα περισσότερα, αλλά τό πόσο είναι το εισόδημα ΣΤΟ ΣΥΝΟΛΟ ΤΟΥ και από που προέρχεται! β) Ούτε τα σπίτια και ο χρυσός δεν αλλάζουν το ισοζύγιο. Αν δανειστείς 10 εκατομμύρια € θα ζεις πλούσια και θα αποκτήσεις και σπίτια και χρυσό ΑΛΛΑ θα τα χρωστάς! γ) Δεν ξέρω ποιός και πώς θεωρεί την Ελλάδα χρυσωρυχείο αλλά ίσως αυτό να ισχύει για πολλούς ιδιώτες. ‘Ομως το ΔΗΜΟΣΙΟ χρέος μετρά, μιά και αυτό οι πολίτες (ή τα παιδιά τους) θα κληθούν κάποτε να πληρώσουν. γ) Οι πόροι από τα εμβάσματα των ομογενών όντως ανακούφισαν την Ελλάδα για πολλές δεκαετίες. Αλλά όσο οι ομογενείς των επομένων γενεών αποστασιοποιούνται από τον Ελληνικό χώρο και τους συγγενείς τους, τόσο μικραίνει αυτή η εισροή. Νομίζω κάποτε θα μηδενιστεί. δ) Η μαύρη οικονομία δεν σημαίνει, κατ’ ανάγκην παραγωγή. Αν ο υδραυλικός ή ο δάσκαλος Αγγλικής δεν δηλώνει τα εισοδήματά του αυτό δεν σημαίνει ότι υπάχει άδηλη παραγωγή. Η πρωτογενής παραγωγή έχει μικρά (όχι ανύπαρτα) περιθώρια να περάσει αδήλωτη. ε) Πρώτα πρέπει να παράγεις πλούτο και μετά να φροντίσεις να τον κατανείμεις δίκαια. Αν δεν παράγεις τι να μοιράσεις!

  10. Nassos Says:

    Νά’ξέρατε τι ορυκτό πλούτο έχει η Ελλάδα (διαμάντια, πετρέλαιο, βοξίτη, ουράνιο κλπ.). Τα έχει πεί και το ΙΓΜΕ, αλλά οι πολιτικοί πέραν βρέχει…

  11. heliotypon Says:

    >Nassos: Αυτό είναι σωστό. Η Ελλάδα θα μπορούσε να είναι και ενεργειακά και από άλλες απόψεις αυτάρκης. Αυτό θα σήμαινε παραγωγή, όμως, που κανείς ρεμπεσκές πολιτικός δεν επεδίωξε. Η εκμετάλλευση των πλουτοπαραγωγικών πηγών χρειάζεται να έχεις μεράκι και αφωσίωση στον σκοπό. Να καταλάβεις και να θέλεις να κάνεις κάτι για τη χώρα σου κι όχι μόνο για τον εαυτόν σου και τους φίλους σου και συγγενείς. Διαβάστε το βιβλίο του εκτελεσθέντος (με την κατηγορία της κατασκοπείας) Μπάτση: “Η Βαρειά Βιομηχανία στη Ελλάδα”.

  12. Σπύρος Says:

    Καλησπέρα,
    ενδιαφέρον θέματα όπως το παρών έχω βρει κ στο http://e-rooster.gr/ για όποιον ενδιαφέρεται

    FYI δεν έχω καμία σχέση με το σαιτ

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s


%d bloggers like this: