Γλωσσικά δεκανίκια!


Στην Αγγλική γλώσσα υπάρχει μιά λέξη που αναφέρεται στις “βοηθητικές” φράσεις αμηχανίας που χρησιμοποιούν, ιδίως στον προφορικό λόγο, πάρα πολλοί άνθρωποι, που είτε πάσχουν από λεξιπενία, είτε δυσκολεύονται πολύ να βρούν την κατάλληλη λέξη για κάθε περίπτωση, όταν μιλούν. Αυτή η έκφραση λέγεται “Crutches”. Η μετάφραση είναι “Δεκανίκια” (αλλιώς “πατερίτσες”). Στην Αγγλική, οι συνηθέστερες από αυτές τις φράσεις είναι “You see”,  “You know”, “well”, “like”, “actually”, κ.α.  Φυσικά, οι χασμωδίες: Ααααααααα και Εεεεεεεεεεεε δίνουν και παίρνουν. Αυτό το ελάττωμα στην ομιλία εμφανίζεται όχι μόνο στην καθημερινή ομιλία αλλά, με μεγάλη συχνότητα, στα ηλεκτρονικά ΜΜΕ, ακόμη και από επαγγελματίες του είδους, όπου είναι και ιδιαίτερα ενοχλητικό.

Παραδείγματα: Ας πούμε, Να πούμε, έτσι (π.χ. “…να κάνει ένα, έτσι, σχόλιο”), Ας το πούμε έτσι, κ.α.

Στον ιστότοπο slideshare βρήκα μια αξιόλογη παρουσίαση, με συμβουλές για το πώς μπορεί κάποιος να απαλλαγεί από το πρόβλημα των φραστικών δεκανικιών, την οποία μετέφρασα επάνω στο φόντο της, ώστε να διατηρηθούν τα ενδιαφέροντα γραφικά. Σας την παρουσιάζω με τη ελπίδα να εμφανιστεί στις οθόνες σας (κάντε κλικ στο παρακάτω αρχείο και, αφού κατέβει, ανοίξτε το):

ceb4ceb5cebaceb1cebdceafcebaceb9ceb1

11 Responses to “Γλωσσικά δεκανίκια!”

  1. Artanis Says:

    Χρήσιμη ιστοσελίδα…Θα την ανοίξω οπωσδήποτε…Τώρα που θα φύγουμε, να μην ρεζιλευτούμε, που λένε (αν και πιστευω πως θα μιλάμε καλύτερα από αυτούς τους ίδιους)…
    Καλημέρα…

  2. ΤΟΝΙΑ Says:

    εχω μια μικρη υποψια οτι αυτου του αρθρου η εμπνευση ειμαι εγω..:))))))))))))))))))))))))))))))))))))

  3. heliotypon Says:

    >Artanis: Ναι, το διάβασα ότι πάτε Ν. Zealand! Μωρέ, τι γυρεύετε στους αντίποδες; Δεν ξέρω τι Αγγλικά μιλάνε στη Ν.Ζ. αλλά το φαινόμενο των δεκανικιών είναι διεθνές…

    >ΤΟΝΙΑ: Καμία σχέση. Εσένα δεν σε έχω ακούσει να μιλάς και στα γραφτά δεν υπάρχουν τέτοιου είδους δεκανίκια. Το χρώμα του τίτλου ναι. Αλλά το ροζουλί δεν το γουστάρω. Το πράσινο, παρά του ότι το γουστάρω πολύ, δεν θέλω να θυμίζει το αισχρό πασοκ κι έτσι διάλεξα κόκκινο. Το ΚΚΕ, τουλάχιστον, είναι ένα συνεπές κόμμα, παρ’ ότι παλαιολιθικών θέσεων και δεν έχει δώσει και δείγματα ανήθικης συμπεριφοράς.

  4. Εύα Στάμου Says:

    Αυτό που προτείνεις το βρίσκω ιδιαίτερα επαναστατικό. Γενιές Βρετανών έχουν γαλουχηθεί με τη χρήση γλωσσικών υποβοηθημάτων ώστε να επιβιώνουν σε στιγμές αμηχανίας και να ανταπεξέρχονται σε κάθε είδους κοινωνικές ή επαγγελαμτικές δυσκολίες. Με αυτό που προτείνεις απειλείται ολόκληρος ο κοινωνικός τους ιστός! What’s next? Μήπως η πρόταση, χα, χα, να απαγορευτεί η κατανάλωση μπύρας στο Ηνωμένο Βασίλειο;

  5. exofthalmi Says:

    ας βγαλω το ποκο μοκο λοιπον…

  6. heliotypon Says:

    >Εύα Στάμου: Δεν κατάλαβα πώς τα γλωσσικά δεκανίκια μπορούν να βοηθήσουν τους Βρετανούς σε στιγμές αμηχανίας. Νομίζω ότι τα “errrrrr” κλπ μόνο να τονίσουν τις στιγμές αμηχανίας μπορούν. Καθαρή και ντόμπρα ομιλία νομίζω ότι σώζει. Η μπύρα πού κολλάει; Πάντως, σ’ εμάς, κυρίως, αναφέρομαι και στον άθλιο τρόπο ομιλίας πολλών δημόσιων ομιλητών. Γι’ αυτό και έκανα τη μετάφραση της παρουσίασης.

    >exofthalmi: “ποκο μοκο”? Τι σημαίνει αυτό;

  7. Με νόημα Says:

    Δέν είναι πάντα αμηχανία ή κάποιο διανοητικό κενο που σημαίνει η βρετανική αυτή φραστική συνήθεια. Χρησιμοποιείται ευρύτατα απο τις “ανώτερες” κοινωνικές τάξεις για να υπονοήσει την δισκολία του υποτιθέμενου διανοούμενου ομιλιτη, σε υποτιθέμενη απλοϊκή ερώτηση, ώστε να υποτιμηθεί ο συνομιλιτής mmm if you know whay I mean!!

  8. Eva Stamou Says:

    Ναι, ιδεωδώς η καθαρή και ντόμπρα ομιλία θα έσωζε από τις δύσκολες καταστάσεις. Στην πραγματικότητα όμως πολλοί καταφεύγουν στα γλωσσικά δεκανίκια, ακριβώς όπως λες στην ανάρτησή σου, ώστε είτε να αποφύγουν να πουν την αλήθεια, είτε να παρουσιάσουν έναν διαφορετικό εαυτό στους συνομιλητές τους. Για παράδειγμα, κάποιοι επιβραδύνουν την ομιλία τους προσπαθώντας να προβάλλουν μία πιό σεμνή και ταπεινή εικόνα του εαυτού τους ή επιχειρώντας να υποτιμήσουν τον συνομιλητή τους, όπως τόσο εύστοχα γράφει ο ‘Με νόημα’. Όσο για τις μπύρες τις αναφέρω γιατί είναι ένα ακόμα δεκανίκι που βοηθά τους Βρετανούς να αντιμετωπίζουν την πραγματικότητα.

    Καλό βράδυ.

  9. M Says:

    Πολύ καλό άρθρο:)
    Όπως και όλα τα υπόλοιπα στο blog αυτό που έχουν να κάνουν με γλωσσικά θέματα.
    Συγχαρητήρια!

  10. heliotypon Says:

    >Με νόημα: Ναι, ξέχασα το βίτσιο των Βρετανών με τις “τάξεις” (Upper upper, upper middle, Upper lower, Μiddle upper, Μiddle middle, κλπ…) και την διάθεσή τους να υπερέχουν…

    >Eva Stamou: Αυτές οι περιπτώσει που προτείνεις ίσως είναι μέρος του πληθυσμού που χρησιμοποιεί γλωσσικα δεκανίκια, αλλά νομίζω ότι το μεγσλύτερο μέρος τα χρησιμοποιεί από αδυναμία στην έκφραση. Αν και έχω κάνεί πολλά ταξείδια στην Αγγλία δεν έχω ζήσει εκεί και δεν ξέρω πώς λειτουργεί για τους Βρετανούς η μπύρα. Γι’ αυτό δέχομαι τις απόψεις σου.
    ΥΓ: Το όνομά σου με λατινικούς χαρακτήρες με βγάζει αλλού… Μπερδέυτηκα!

    >M: Ευχαριστώ για τα καλά σου λόγια. Ακόμη περισσότερο γιατί φαίνεται ότι παρακολουθείς τις αναρτήσεις μου.

  11. Αν μη τι άλλο… (κλπ) « Μουνί Says:

    […] Είχα γράψει, πριν πολλούς μήνες, για τα λεγόμενα “γλωσσικά δεκανίκια” (αν θυμάστε). Εκτός από τις λέξεις και επιφωνήματα, […]

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s


%d bloggers like this: