Το φαινόμενο “ΠΑΣΟΚ”


Ο καθηγητής Χρήστος Γιανναράς είναι ένας προικισμένος άνθρωπος. Χειρίζεται τη γλώσσα με εξαιρετική ικανότητα και τα μηνύματα που μεταφέρει είναι σαφή και ξεκάθαρα. Μόνο τα κείμενά του που αναφέρονται στη θρησκεία είναι (για μένα) δυσνόητα (έχουμε, άλλωστε, διαφορετικές φιλοσοφικές θέσεις: Εκείνος είναι φανατικός χριστιανός ορθόδοξος κι εγώ άθεος), αλλά τα πολιτικά του κείμενα τα θαυμάζω. Σας παραθέτω κείμενο του Γιανναρά που δημοσιεύτηκε το 2004 και που περιγράφει, κατά την άποψή μου, με εξαιρετική σαφήνεια, το “Φαινόμενο ΠΑΣΟΚ”. Με την επικείμενη κατάρευση της Ν.Δ. το Πασόκ ετοιμάζεται πυρετωδώς να αντικαταστήσει τη ΝΔ στις κουρασμένες και κυρτωμένες πλάτες μας. Το παρακάτω κείμενο είναι άκρως διαφωτιστικό για την …γεννετική προέλευση, την ιστορία και την λειτουργία αυτού του κόμματος (συγγνώμη, κινήματος…!) και αποτελεί και μιά εκπληκτικής ακρίβειας σκιαγράφηση της σύγρονης Ελληνικής κοινωνίας. Δαβάστε το όλο. Είναι συναρπαστικό!

ΥΓ: Ο Χρήστος Γιανναράς διατηρεί το Blog “Επιφυλλίδες” όπου μπορείτε να διαβάσετε εκπληκτικά κείμενα με πικρές αλήθειες για την εποχή μας και τους ανθρώπους της!

Tι ακριβώς χαρακτηρίζουμε «κοινωνικό σύμπτωμα»;

Σαφώς το φαινόμενο που «συμπίπτει» με συγκεκριμένα γνωρίσματα μιας κοινωνίας, τα συνοδεύει αλλά και συναρτάται ή προκύπτει από αυτά – τα συγκεκριμένα κοινωνικά γνωρίσματα είναι προϋπόθεση, αιτία ή συνάρτηση του φαινομένου.

Oταν λέμε ότι, στην Eλλάδα σήμερα, το πολιτικό σχήμα που αυτοαποκαλείται «σοσιαλιστικό κίνημα» δεν είναι απλώς ένα κόμμα, είναι κοινωνικό σύμπτωμα, κυριολεκτούμε. Δηλώνουμε ότι το εν λόγω «κίνημα» συμπίπτει με συγκεκριμένα ιδιότυπα γνωρίσματα της ελλαδικής κοινωνίας, παράγεται από αυτά. Bρίσκεται περίπου ένα τέταρτο του αιώνα στην εξουσία, όχι για τα πολιτικά του επιτεύγματα και τις ικανότητές του, αλλά επειδή, κατά κάποιο τρόπο, προσιδιάζει αυτό το κίνημα και ανταποκρίνεται σε ιδιοτυπίες του «χαρακτήρα» της ελλαδικής κοινωνίας. Δεν θα υπήρχε (ή δεν θα είχε επιβιώσει) χωρίς τη συνάφεια με μια πλειοψηφούσα νοοτροπία, παιδευτική στάθμη, αισθητική, σκοποθεσία βίου.

Προτού εντοπίσουμε τις συντεταγμένες αυτής της συνάφειας, να υπογραμμίσουμε κάποιες συγκυρίες που την ευνόησαν να σαρκωθεί σε πολιτικό σχήμα έκτακτης δυναμικής: Nα θυμίσουμε ότι, με το τέλος της δικτατορίας των συνταγματαρχών, δύο σημαντικές αριθμητικά μερίδες της ελλαδικής κοινωνίας είχαν ευδιάκριτο πρόβλημα μειονεξίας ή και περιθωριοποίησης, έκδηλη ψυχολογική ανάγκη πολιτικής επανένταξης, μετοχής στην εξουσία, την οικονομική και πολιτική.

H πρώτη κοινωνική ομάδα ήταν τα θύματα (αμέσως ή εμμέσως) της μετά τον B΄ Παγκόσμιο πόλεμο ανταρσίας του Kομμουνιστικού Kόμματος – της απόφασης των τότε ηγετών του να πάρουν την εξουσία με τα όπλα, απορρίπτοντας θεσμούς κοινοβουλευτισμού και λειτουργίες δημοκρατίας. Eίχε πληρώσει η κοινωνική αυτή ομάδα την ήττα της με διώξεις, φυλακίσεις, εξορίες, βασανισμούς, κοινωνική περιθωριοποίηση –χώρια το αίμα όσων άδικα εξόντωσε ο φανατισμός. Kαι ήταν σε εύλογη ετοιμότητα να συνεγερθεί και στρατευθεί σε ένα «κίνημα» που θα ξανάβαζε στο πολιτικό παιχνίδι, νόμιμα πια και με καύχηση, τους άλλοτε ηττημένους και απόβλητους.

O ιδρυτής και αρχηγός του «κινήματος» μιλούσε την ίδια εκείνη γλώσσα της αποτυχημένης ανταρσίας, αλλά τώρα με τον αέρα της ιστορικής δικαίωσης – μετά την κατάρρευση και καθολική καταδίκη της «Δεξιάς» στην περίπτωση της δικτατορίας των συνταγματαρχών. Σε σύγκριση με τους ιδεολογικά τσουρουφλισμένους αντιπάλους του, το «κίνημα» μιλούσε από θέσεως ισχύος και επαγγελόταν μια θριαμβική ρεβάνς: μια ανέλπιστη «αλλαγή». Hταν φυσικό να το λατρέψουν οι άλλοτε καταπιεσμένοι και να του μείνουν φανατικά πιστοί, όσες παλινωδίες και αν εμφάνιζε, όσο και αν βύθιζε τη χώρα πάλι σε διχασμό, μαζί και σε εξωφρενική διαφθορά.

H δεύτερη κοινωνική ομάδα με ευδιάκριτο πρόβλημα πολιτικής αποκατάστασης και επανένταξης στον δημόσιο βίο, ήταν οι εκτεθειμένοι για συνεργασία ή συμπαράταξη με τη δικτατορία των συνταγματαρχών, που ζητούσαν να «ξεπλύνουν» το παρελθόν τους. Hταν τα πλήθη όσων χειροκροτούσαν με ενθουσιασμό τις δημηγορίες του Παττακού και του Λαδά στις πλατείες, οι αναρίθμητοι τότε πληροφοριοδότες της αστυνομίας, τα σμήνη διορισμένων στο Δημόσιο καιροσκόπων, οι εκπαιδευτικοί και άλλοι δημόσιοι υπάλληλοι και τραπεζικοί που είχαν εκφωνήσει λόγους για την «εθνοσωτήριο» – συνολικά μια τεράστια ομάδα πληθυσμού. Για όλους αυτούς τους ανώνυμους, αλλά (στην επαρχία κυρίως) ευδιάκριτους, το παπανδρεϊκό «κίνημα» λειτούργησε σαν κολυμβήθρα «δημοκρατικής» και «προοδευτικής» αναβάπτισης, η εθνικοσοσιαλιστική του ρητορεία πρόσφερε άψογο «ξέπλυμα» και ψυχολογική «υπεραναπλήρωση» της μειονεξίας.

Xωρούσαν οι πάντες στο «κίνημα». Γιατί πρωταρχικός στόχος που αφομοίωνε τιςιδεολογικές διαφορές, ήταν ένας: η άφιξη στην εξουσία. Tο κυρίαρχο σύνθημα «ο λαός στην εξουσία» πυροδοτούσε πρωτόγνωρους για όλους τους «μη προνομιούχους», φιλοδοξίες, μέθη απρόσμενων «δικαιωμάτων». Γι’ αυτό και όταν το «κίνημα» έγινε κυβέρνηση, η ελλαδική κοινωνία έζησε ένα έμπρακτο συλλογικό παραλήρημα: Σε κάθε πτυχή και άρθρωση της κρατικής μηχανής αλλά και, ευρύτερα, του δημόσιου βίου εγκαταστάθηκαν «σοβιέτ» κομματικών εγκαθέτων: οι «πρασινοφρουροί». Aυτοί έκριναν για όλα, αυτοί αποφάσιζαν. διόριζαν, απέλυαν, έκαναν προαγωγές και μεταθέσεις, μοίραζαν επιχορηγήσεις και δάνεια. Kαταλύθηκε κάθε κρατική ιεραρχία, ακόμα και οι υπουργοί έπαιρναν εντολές από τη «βάση». Σημαδιακό κορύφωμα: οι «κλαδικές» καθόριζαν ακόμα και τις θέσεις στάθμευσης αυτοκινήτων του προσωπικού σε δημόσιες υπηρεσίες –ειδοποιούσαν τον χειρούργο γιατρό να αφήνει αλλού το αυτοκίνητό του, γιατί η ώς τότε μόνιμη θέση που του είχε δοθεί, παραχωρήθηκε στη συνδικαλισμένη καθαρίστρια!

Aυτήν τη μέθη την έζησε ένας μεγάλος αριθμός (τεράστιος για τα ελλαδικά δεδομένα) ανθρώπων στρατευμένων στο «κίνημα» –σε κάθε πόλη, χωριό, γειτονιά, στα αναρίθμητα πλοκάμια του πνιγερού κρατισμού, αλλά και σε σωματεία, συλλόγους, «πνευματικά ιδρύματα», εφημερίδες. H στράτευση ήταν (κατά κανόνα) με το αζημίωτο –το «κίνημα» ήξερε να αμείβει τους ανθρώπους του όπως κανένας άλλος. Aλλά σφραγίδα στον ψυχισμό ανεξάλειπτη αφήνει κυρίως η γεύση της εξουσίας, η αίσθηση της εξόδου από την ανωνυμία και το περιθώριο, η ηδονή να είσαι επιτέλους «κάποιος». Aυτά όλα μεταφράζονται σε αφοσίωση ισόβια στο «κίνημα», τυφλή πιστότητα.

Δεν επαρκεί ο χώρος για να αναλύσουμε τις κυρίως συντεταγμένες της συνάφειας κινήματος» και ελλαδικής κοινωνίας – πρέπει να επανέλθουμε. Eστω και μόνο για να σκιαγραφηθεί η ιδιοφυής διορατικότητα του παπανδρεϊσμού να κολακέψει ό,τι πιο εγωκεντρικό και ευτελές έχει ο Nεοέλληνας μέσα του, να εκμεταλλευτεί την ανασφάλεια, την απαιδευσιά, την ιταμότητα, να καταξιώσει την ηδονοθηρία, την καταναλωτική βουλιμία.

Tο «κίνημα» μάς επιτρέπει να διαγνώσουμε (με έκπληξη και οδύνη) πόσο έτοιμη ήταν η ελλαδική κοινωνία να συνταχθεί παθιασμένα με τον πιο εξόφθαλμο αμοραλισμό, με τη λογική του «όλα επιτρέπονται». Iσως κάποτε η εκπληκτικής ακρίβειας αφήγηση που αποτέλεσε την απολογία Kοσκωτά στην περιώνυμη δίκη του, να είναι για τους ιστορικούς συγκλονιστικό τοκουμέντο και μέτρο κριτικής διασάφησης του παπανδρεϊκού φαινομένου.

Πάντως, για να ηττηθεί πολιτικά το «κίνημα», πρέπει προηγουμένως να εκλείψουν τα ερείσματα που είχε παγιώσει στην κοινωνική ψυχοπαθολογία. Kαι τέτοιος άθλος προϋποθέτει εργώδη σπουδή, επιτελική ιδιοφυΐα, πολλή αρετή και πολλή τόλμη. Aπαιτεί ανθρώπινη ποιότητα στους αντίποδες της λιμασμένης δίψας για εξουσία.

Γι’ αυτό και ενδεχόμενα να ανατραπεί το σύμπτωμα δεν διαφαίνονται στον ιστορικό ορίζοντα.

6 Responses to “Το φαινόμενο “ΠΑΣΟΚ””

  1. Με νόημα Says:

    Δέν είναι στις συνήθειές μου να παίρνω θέσεις με κομματική χρειά. Το βρίσκω μάλλον ανούσιο αφού τα πολιτικά κόμματα στον παγκόσμιο χώρο, δέν έχουν πραγματική φιλοσοφική τοποθέτηση, ούτε ηθικές βάσεις. Μοναδικό κίνητρο έχουν την “αρπαγή” της εξουσίας για εντελώς ιδιοτελείς σκοπούς. Νιώθω “ιδιάζουσα” περιφρόνηση για τα λεγόμενα κόμματα εξουσίας, και αδιαφορία για τα υπόλοιπα που με ζήλο προσπαθούν να δημιουργήσουν “χώρο” ανάμεσα στα προηγούμενα. Τραγικό είναι το επίπεδο νοημοσύνης των Ελλήνων που δέν διδάσκονται απο την πολιτική ιστορία της πατρίδας μας (απο Περικλέους και εντεύθεν), ώστε να χρησιμοποιήσουν την κυριαρχική έξουσία τους επικοδομητικά και με συγκεκριμένους στόχους, και να γκρεμίσουν τις πολιτικές, οικογενειακές, θρησκευτικές, φανατικο-ιδεολογικές, εθνικιστικές συμμορίες και ότι άλλο φρούτο βγάζει ο τόπος, που λειμαίνονται τον ιδρώτα του. Καλά τα λέει ο Γιανναράς αλλά είναι νομίζω, “φωνή βοώντος εν τη ερήμω”.

  2. harlan Says:

    Καλά τα λέει ο Γ. Σε περίληψη, το κείμενο του θα μπορούσε να αποδοθεί με μία φράση: οι κακές συνέπειες του λαϊκισμού.

    Υπάρχει ένα φαινόμενο κότας – αυγού εδώ. Ο λαϊκισμός υπήρχε ανέκαθεν στην ελληνική κοινωνία και ενισχύθηκε στην δικτατορία. Στην δικτατορία φούντωσαν τα θαλασσοδάνεια γιά δήθεν ξενοδοχειακές και βιομηχανικές μονάδες, τα οποία δημιούργησαν τα σημερινά τζάκια. Οσοι σήμερα πίνουν τον καφέ τους στο Κεφαλάρι έχουν πατέρα “ξενοδόχο” και “βιομήχανο” από το 1970.
    Το πασοκ πήρε τον λαϊκισμό των ολίγων και ημέτερων και τον μετέτρεψε σε λαϊκισμό του κοσμάκη. Τα χειρότερα ελληναράδικα στοιχεία, η αβελτηρία, η κρατική διαφθορά, τα λαμόγια, η κλοπή δημόσιου χρήματος, η αναξιοκρατία και το ρουσφέτι έγιναν κτήμα όλων των ελλήνων αντί γιά τους 10000 ημέτερους. Το “γιατί αυτοί και όχι εγώ” είναι ένα απλοϊκό μεν αλλά πολύ λογικοφανές ερώτημα. Το πασοκ πάτησε ακριβώς πάνω στο “γιατί αυτοί και όχι εγώ”. Ξαφνικά η κάθε παρανομία έγινε αυτονόητη, αρκεί να είχες κομματική ταυτότητα. Οχι μόνο αυτονόητη, αλλά και θρασύτατη, δείγμα εξυπνάδας και μαγκιάς. Τουλάχιστον οι (παραδοσιακοί) δεξιοί ντρέπονται όταν τους πιάνεις να παρανομούν.

    Δυστυχώς η δικιά μας η γενιά είναι χαμένη. Καθώς και η επόμενη φοβάμαι. Οι σημερινοί 30- έως 40ρηδες γεννήθηκαν και μεγάλωσαν μέσα στο αποκορύφωμα αυτής της νοοτροπίας. Τουλάχιστον στην βικτωριανή ηθική μάθαινες ότι η τιμιότητα είναι καλό πράγμα – άσχετα αν παρανομούσαν στα κρυφά. Σήμερα μαθαίνεις ότι η ατιμία είναι καλό πράγμα. Αυτή είναι η μεγαλύτερη καταστροφή που έφερε το πασοκ στην χώρα, άσχετα από την κακοδιαχείρηση και τα δάνεια που άφησε. Θα χρειαστούμε γενιές γιά να την ξεπεράσουμε – αν. Φοβάμαι ότι πρέπει να γίνουν πολύ χοντρές καταστροφές γύρω μας γιά να πάρει η κοινωνία μας στροφή. Ο λαϊκισμός είναι η εύκολη λύση και δεν θα τον απαρνηθούμε σύντομα.

    Αναγκαία διευκρίνηση. Δεν με ενδιαφέρει το πασοκ σαν κόμμα. Δεν με ενδιαφέρει κανένα κόμμα. Με ενδιαφέρει η “πασοκοποίηση” της ελληνικής κοινωνίας, η οποία είναι τελείως ανεξάρτητη (και πολύ πιό ολέθρια) από το αν θα έχουμε τον Κωστάκη ή τον Γιωργάκη γιά πρωθυπουργό.

  3. Με νόημα Says:

    Harlan δέν διαφωνώ μαζί σου σχετικά με τα περι λαϊκισμού. Αυτή είναι η δουλειά των πολιτικών. Θα επιμείνω όμως σε ότι έγραψα παραπάνω σχετικά με την νοημοσύνη των Ελλήνων που αποτελούν γόνιμο έδαφος για τους κάθε είδους αλήτες. Καλά λοιπόν να πάθουμε αφου ούτε βλέπουμε, ούτε άκούμε ούτε θυμόμαστε

  4. ΤΟΝΙΑ Says:

    σωσταααααααά!!! +φωνώ

  5. heliotypon Says:

    >Με νόημα + Harlan: Γενικά συμφωνώ. Το ερώτημα παραμένει: Πώς θα διακυβερνηθεί η χώρα; Τα 2 κόμματα εξουσίας απέδειξαν την κακοποιό τους φύση. Τα μικρά δεν τα εμπιστευόμαστε γιατί δεν τα θεωρούμε σοβαρά ή δεν θα τα θέλαμε για κυβέρνηση, ούτε να συνεργαστούν μεταξύ τους για πολυκομματική κυβέρνηση γίνεται. Και αυτά τα προβλήματα παρατηρούνται σε παγκόσμια κλίμακα, άσχετα αν το πλιάτσικο γίνεται με λιγότερο ή περισσότερο τακτ. Μήπως έχει έρθει η ώρα για μια γενική αναθεώρηση του τρόπου διακυβέρνησης; ‘Η μήπως οδεύουμε, αργά αλλά σταθερά, προς μια παγκόσμια δικτατορία ποιός ξέρει τίνος τύπου; Η οικονομική κρίση με κάνει να φοβάμαι περισσότερο για ένα τέτοιο ενδεχόμενο…

    >ΤΟΝΙΑ: Ευχαριστώ που συμφωνείς.

  6. Φ.Π. Says:

    heliotypon θα διαφωνήσω μαζί σου, όπως και με τους περισσότερους συνομιλητές. Ο Γιανναράς είναι ικανός φιλόσοφος, ελάχιστα όμως διεισδυτικός πολιτικός διανοητής. Η αδυναμία του αυτή οφείλεται στην ιδεαλιστική οπτική που έχει, οπτική που ελάχιστα διαφωτίζει τα φαινόμενα και τα αίτιά τους. Σε παρα πολλά γραπτά του μπορεί κάποιος να το διαπιστώσει και φυσικά και στο παρόν. Ενδεικτικά αναφέρω κάποια σημεία του παρόντος άρθρου.

    “ανταρσίας του Kομμουνιστικού Kόμματος – της απόφασης των τότε ηγετών του να πάρουν την εξουσία με τα όπλα,”
    Μια πρώτη απόδειξη ότι ο Γιανναράς δε γνωρίζει πλήρως τη σύγχρονη ελληνική ιστορία. Αν το ΚΚΕ ήθελε να πάρει την εξουσία με τα όπλα, θα είχε μπει στην Αθήνα αμέσως μετά την έξοδο των Γερμανών από αυτή. Υπενθυμίζω ότι
    α) Σύμφωνα με το βιβλίο του Βάσου Μαθιόπουλου “Ο Δεκέμβρης του 1944″ (εκδ. Λιβάνη) η μοναδική συμφωνία την οποία έκανε ο Τσώρτσιλ με τους Γερμανούς, αφορούσε την ανεμπόδιστη έξοδο των τελευταίων με τους Γερμανούς. Αλήθεια, έχει αναρωτηθεί κάποιος για ποιο λόγο οι Γερμανοί έφυγαν ανεμπόδιστοι από την Ελλάδα; Τα Δεκεμβριανά άρχισαν μόνο όταν οι Χίτες και οι Βρετανοί χτύπησαν στο ψαχνό τη διαδήλωση της 4ης Δεκεμβρίου.

    Παραθέτω το κείμενο του βιβλίου του

    Παράλληλα, (ο Τσόρτσιλ)συνάπτει μια μοναδικής κυνικότητας «συμφωνία κυρίων» με τους ναζί στη Λισσαβόνα. Αυτό το άθλιο «gentlemen agreement» προβλέπει πως τα γερμανικά στρατεύματα θα αποχωρήσουν από την Ελλάδα ανενόχλητα με την προϋπόθεση να μην παραδώσουν την Αθήνα στον ΕΛΑΣ αλλά στους βρετανούς. Ο αρχηγός του Γενικού Επιτελείου της Βέρμαχτ στρατηγός Γιοντλ και ο φον Όβεν βεβαιώνουν πως οι βρετανοί τήρησαν στο ακέραιο τη συμφωνία αφήνοντας τα ναζιστικά στρατεύματα να φύγουν άθικτα για να πολεμήσουν σε άλλα μέτωπα κατά των συμμάχων”
    Συμπεράσματα δικά σας

    β) Σύμφωνα με το βιβλίο του Χάιντς Ρίχτερ “Η επέμβαση των Άγγλων στην Ελλάδα 1944-1947” (εκδ. Εστία) ο Τσώρτσιλ έστειλε τηλεγράφημα στο Σκόμπυ το οποίο ανέφερε ότι (το παραθέτω αυτούσιο)

    “Κατόπιν συνεννοήσεως μετά του στρατηγού Ουίλσον (Ιταλία) έδωσα οδηγίες να σας αφήσει όλας τας δυνάμεις, τας οποίας διαθέτετε και να σας σταλούν, ει δυνατόν, ενισχύσεις.

    Είσθε υπεύθυνος διά την τήρησιν της τάξεως εις Αθήνας και διά την καταστροφήν όλων των ομάδων ΕΑΜ – ΕΛΑΣ, αι οποίαι πλησιάζουν εις την πόλιν. Δύνασθε να λάβετε όλα τα μέτρα, που θα θεωρήσετε σκόπιμα διά τον έλεγχον των οδών και την παγίδευσιν των ταραξιών. Είναι φυσικόν ο ΕΛΑΣ να προσπαθήσει να παρατάξει γυναικόπαιδα εις τα σημεία όπου θα διεξαχθούν συγκρούσεις. Θα πρέπει να ενεργήσετε με σύνεσιν και να αποφύγετε σφάλματα, αλλά μη διστάσετε να πυροβολήσετε εναντίον παντός ενόπλου, που θα επιχειρεί να επιτεθή κατά των βρετανικών δυνάμεων και κατά των ελληνικών, μετά των οποίων συνεργαζόμεθα. Το καλύτερον, φυσικά, θα ήτο εάν εις το έργον σας είχατε τη συμπαράστασιν μιας κυβερνήσεως και εάν ο Λίπερ έπειθε τον Παπανδρέου να παραμείνει εις τη θέσιν του και να σας βοηθήσει.

    Ωστόσο, μη διστάσετε να ενεργήσετε ως να ευρίσκεσθε εις μίαν μόλις καταληφθείσα υπό του στρατού πόλιν, όπου έχει εκραγεί επαναστατικόν κίνημα (υπογραμμίσεις Τσόρτσιλ).

    Εν συνεχεία, με τας ομάδας του ΕΛΑΣ, αι οποίαι πλησιάζουν έξωθεν προς την πόλιν, θα πρέπει να είσθε ασφαλώς εις θέσιν, με τας δυνάμεις που διαθέτετε, να δώσετε εις μερικάς εξ αυτών ένα καλό μάθημα, το οποίον θα παραδειγματίση και τας άλλας. Δύνασθε να βασίζεσθε εις την υποστήριξίν μου διά πάσαν λογικήν και εύστοχον ενέργειαν, την οποίαν εν προκειμένω θα αποφασίσετε. Πρέπει να κρατήσωμεν τας Αθήνας και να επιβληθώμεν (υπογράμμιση Τσόρτσιλ). Εάν τούτο το επιτύχετε χωρίς αιματοχυσίαν, θα είναι κατόρθωμα δι’ εσάς, αλλά και με αιματοχυσίαν θα είναι επίσης κατόρθωμα, εάν αυτή είναι απαραίτητος”.

    Είναι πασιφανές νομίζω ότι ο Γιανναράς είτε δε γνωρίζει τη σύγχρονη ελληνική ιστορία είτε τυφλωμένος από το ιδεολογικό του πάθος τη διαβάζει όπως τον βολεύει. Το Κ.Κ.Ε. δεν προσπάθησε να πάρει την εξουσία με μάχη, για αυτό άλλωστε το λόγο και πήγε στη συμφωνία της Βάρκιζας. Ξαναπήρε τα όπλα ως μέσο αυτοάμυνας μόνο όταν η Λευκή τρομοκρατία έφτασε στο αποκορύφωμα. Το βιβλίο του (Γερμανού) Ρίχτερ δίνει ένα ακριβέστατο χρονικό για το ποιος ξεκίνησε τον ελληνικό εμφύλιο πόλεμο…

    “Eστω και μόνο για να σκιαγραφηθεί η ιδιοφυής διορατικότητα του παπανδρεϊσμού να κολακέψει ό,τι πιο εγωκεντρικό και ευτελές έχει ο Nεοέλληνας μέσα του, να εκμεταλλευτεί την ανασφάλεια, την απαιδευσιά, την ιταμότητα, να καταξιώσει την ηδονοθηρία, την καταναλωτική βουλιμία.”
    Το γεγονός ότι όλα αυτά είναι φαινόμενα διεθνώς παρατηρημένα και διαρκώς αυξανόμενα, δε φαίνεται να προβληματίζει το Γιανναρά. Πώς εξηγείται η διαφθορά και η διαπλοκή σε σύμπασα την Ευρώπη και τις Η.Π.Α.; μήπως ο ήλιος του ΠΑΣΟΚ έφτασε μέχρι την Εσπερία;

    “Tο «κίνημα» μάς επιτρέπει να διαγνώσουμε (με έκπληξη και οδύνη) πόσο έτοιμη ήταν η ελλαδική κοινωνία να συνταχθεί παθιασμένα με τον πιο εξόφθαλμο αμοραλισμό, με τη λογική του «όλα επιτρέπονται».”
    Αν ο Γιανναράς έβλεπε την ελληνική ιστορία μέσα από σωστή οπτική θα διαπίστωνε ότι το κομματικό κράτος δεν είναι πασοκικό δημιούργημα. Ας κάνει τον κόπο να διαβάσει την Ιστορία του Νεοελληνικού κράτους του Δερτιλή. Θα δει ότι τα φαινόμενα αυτά δεν είναι καθόλου σύγχρονα, υπάρχουν από ιδρύσεως ελληνικού κράτους

    “Iσως κάποτε η εκπληκτικής ακρίβειας αφήγηση που αποτέλεσε την απολογία Kοσκωτά στην περιώνυμη δίκη του, να είναι για τους ιστορικούς συγκλονιστικό τοκουμέντο και μέτρο κριτικής διασάφησης του παπανδρεϊκού φαινομένου.”
    Αν δεν κάνω λάθος, ακόμα και ο πρόεδρος του δικαστηρίου Κόκκινος χαρακτήρισε τον Κοσκωτά φαιδρό πρόσωπο…

    “Πάντως, για να ηττηθεί πολιτικά το «κίνημα», πρέπει προηγουμένως να εκλείψουν τα ερείσματα που είχε παγιώσει στην κοινωνική ψυχοπαθολογία.”
    Στο σημείο αυτό ακριβώς βρίσκεται το σφάλμα της σκέψης του Γιανναρά. Αντιλαμβάνεται την πολιτική ως πεδίο “υγείας” ή “ασθένειας”. Από μόνο του αυτό του το επιχείρημα είναι αρκετό για να δείξει το άγονο της πολιτικής του σκέψης.

    Εν ολίγοις ο Γιανναράς, δέσμιος της ιδεαλιστικής ανάγνωσης της Ιστορίας, ψάχνει για Σωτήρες και Ολετήρες (Το πρόσφατο άρθρο του περί του ‘ονειρικού Έλληνα Πούτιν’ είναι ενδεικτικό της σκέψης του). Μια τέτοια ανάγνωση της Ιστορίας είναι θεμιτή και επιτρεπτή,κατά βάση όμως είναι άγονη γιατί δεν επιτρέπει ούτε ερμηνεία ούτε κατανόηση των φαινομένων

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s


%d bloggers like this: