Mots Inexistants…


mots-inexistants

Δύο Έλληνες ψυχίατροι (και αδέρφια;) έβγαλαν ένα βιβλίο στα Γαλλικά, στο οποίο προτείνουν μιά πλειάδα λέξεων με Ελληνική προέλευση, να περιληφθούν στη Γαλλική γλώσσα με την αντίστοιχη διαμόρφωση για να ηχούν Γαλλικές. Δεν το έχω το βιβλίο, ακόμη, αλλά θα το αναζητήσω σύντομα. Η παρουσίαση του βιβλίου από τον εκδότη είναι η εξής:

Le dictionnaire des mots inexistants propose un nombre de mots aux fins d’enrichir le vocabulaire français.
Mais surtout, et cela est son ambition majeure, il veut ouvrir la voie à une sensibilisation vers la création de nouveaux mots opérationnels et phonétiquement souples, afin d’élargir le champ lexical et les moyens de communication en réponse à la rapidité de l’évolution de la science, de la technique et de la littérature de notre époque.

(Με τα φτωχά μου Γαλλικά θα προσπαθήσω να μεταφράσω:

Το λεξικό των ανύπαρκτων λέξεων προτείνει ένα αριθμό λέξεων με τον σκοπό να εμπλουτίσει το Γαλλικό λεξιλόγιο. Αλλά  πάνω απ’ όλα, και αυτή είναι η κυρίως φιλοδοξία του, να ανοίξει τον δρόμο στην ευαισθητοποίηση προς την δημιουργία νέων λέξεων, λειτουργικών και φωνητικά ευέλικτων, προς τον σκοπό της διεύρυνσης του λεκτικού πεδίου και των μέσων επικοινωνίας, σε απόκριση στην ταχύτητα της εξέλιξης της επιστήμης, της τεχνολογίας και της φιλολογίας της εποχής μας).

Δεν ξέρω πόση επιτυχία είχε το βιβλίο σε πωλήσεις αλλά και ως προς τον απώτερο στόχο των συγγραφέων (δεν είναι καινούριο αλλά τώρα πληροφορήθηκα γι’ αυτό), αλλά θα ήθελα να εκφράσω ορισμένες σκέψεις σχετικά με την απόπειρα να εισαχθούν νέες λέξεις σε μια γλώσσα με τέτοιον τρόπο:

  1. Αναρωτιέμαι πόσοι Γάλλοι ή Γαλλόφωνοι (το βιβλίο εκδόθηκε στη Γαλλόφωνη Γενεύη της Ελβετίας) θα παραλάβουν από αυτό λέξεις και θα τις εγκαταστήσουν στη γλώσσα τους, ιδιαίτερα δεδομένης της εθνοκεντρικής νοοοτροπίας αυτού του (Γαλλικού) λαού.
  2. Πόσοι θα καταλάβουν τις λέξεις αυτές, ακόμη και αν κάποιοι τις χρησιμοποιήσουν στην καθημερινή τους συνεννενόηση με τους ομοεθνείς τους.
  3. Πόσο επιτρεπτό, δεοντολογικά, είναι να προσπαθούμε να διαμορφώσουμε με τέτοιον τρόπο τη γλώσσα του άλλου. Βέβαια λέξεις ανταλλάσσονται πολύ συχνά μεταξύ λαών και εθνών αλλά αυτή η διαδικασία είναι κάπως αυθόρμητη και συντελείται με πρωτοβουλία των δεχομένων (ή αναζητούντων) τις ξένες λέξεις και φράσεις και όχι με την, κατά κάποιο τρόπο,  “επιβολή” μέσω μιάς έκδοσης!
  4. Μήπως βιάζοντας, με αυτόν τον τρόπο, την ομαλή και αυθόρμητη εξέλιξη της διάχυσης γλωσσικών τύπων μεταξύ γλωσσών, καταφέρνουμε να κάνουμε τη γλώσσα μας να ακούγεται αστεία;

Τα περί του βιβλίου αυτού των 96 σελίδων πληροφορήθηκα από το βιβλίο του Γιάννη Η. Χάρη “Η Γλώσσα, τα Λάθη και τα Πάθη” (Εκδ. “Πόλις” 2003), το οποίο, στις σελίδες 290-291 παραθέτει και παραδείγματα από το λεξικό. Αξίζει να σας δώσω μερικά:

  • Actemon: ο ακτήμων
  • Banausologue: Βαναυσολόγος (ούτε στα Ελληνικά δεν υπάρχει αυτή…)
  • Biopalaist: Βιοπαλασιστής
  • Eucatalept: Ευκατάληπτος
  • Fygomachie: Η Φυγομαχία
  • Gallomath: Γαλλομαθής
  • Erotoplect: Ερωτόπληκτος
  • Ornithoclopie & Ornithoclept: Ορνιθοκλοπή & Ορνιθοκλέπτης (κλεφτοκοττάς)
  • Scenothesie: Σκηνοθεσία
  • Tachyboulie: Ταχυβουλία
  • Theophoboumain: Θεοφοβούμενος
  • Zooclept: Ζωοκλέφτης
  • Homotrope: Ομότροπος
  • Iatrophilie & Iatrophobie: Ιατροφιλία & Ιατροφοβία
  • Gynekokman: Ο γυναικομανής

Περισσότερα μόλις αποκτήσω το λεξικό.  Αρκετές λέξεις μπορείτε να τις δείτε και στο εξώφυλλο του βιβλίου.

12 Responses to “Mots Inexistants…”

  1. Με νόημα Says:

    Σαν κάτι να μου θυμίζει αυτό…
    Δέν είναι κάτι παρόμιο με την προσπάθεια που έγινε να δημιουργηθεί μιά διεθνής γλώσσα; Εκείνη είχε βαση την Ισπανική γιατί Ισπανός είταν ο δημιουργός της (η Ισπανόφωνος). Έγινε έτσι η εσπεράντο που είταν θνησιγενής. Ακόμα και η “κοινή Ελληνική” που παρασκευάστηκε για τους μή Ελληνόφωνους “Ελληνες γραφειοκράτες” της Ελληνιστικής εποχής. Μια γλώσσα που ποτέ δεν μίλησε κανένας (πλήν των παπάδων στις εκκλησιες, αφού έγινε γλάσσα του ευαγγελίου).
    Οι γλώσσες δέν δημιουργούνται με φιρμάνια, ούτε εμπλουτίζονται με βιβλία που συγγράφονται γι αυτόν τον σκοπό. Οι γλώσσες είναι ζωντανές και εξελίσσονται για να περιβάλουν ότι νέο έχει ανάγκη απο φραστική περιγραφή. Αυτά….

  2. Artanis Says:

    Εγώ πάντως αν ήμουν Γαλλίδα, δεν θα ήθελα σε καμιά περίπτωση κάτι τέτοιο να συμβέι στην γλώσσα μου…Και είναι και περίεργες οι λέξεις αυτές προσαρμοσμένες στα γαλλικά…Και ακούγονται και άσχημα…

  3. exofthalmi Says:

    συγνωμη, αλλα μου θυμιζει κατι βλακειουλες που λεγαμε μικροι τυπου ”λαιμοι μπουκαλιων” και μιμουμασταν τη γαλλικη προφαρα.
    Ελαφρως αστειο μου φαινεται το ολο κονσεπτ.

  4. εκδιδομενο βιβλιο Says:

    http://www.arelis.gr
    περιεχει ερωτονομικον με τις πιο σεξουαλικες ιστοριες ever

  5. Σοφια Says:

    Πολύ φασιστικά και χαζά μου φαίνονται…
    Δουλειά δεν είχε ο διάολος….

  6. heliotypon Says:

    >Artanis: Ναι, συμφωνώ. Νομίζω ότι οι συγγραφείς απλώς επιχείρησαν να κάνουν, για εντυπωσιασμό, κάτι σαν αυτό που έκανε ο Ζολώτας κάποτε, να μιλήσει με ελληνικές λέξεις που υπήρχαν μεν στα λεξικά της αγγλικής αλλά κανείς, προφανώς, αγλόφωνος δεν τις ήξερε, πολύ περισσότερο οι μη αγγλόφωνοι, που απλώς έμαθαν την αγγλική ως ξένη γλώσσα. Νομίζω ότι τέτοια εγχειρήματα δεν είναι προσφορά στη γλώσσα και το έθνος…

    >exofthalmi: Ακριβώς κάτι τέτοιο είναι, αλλά σε “σοβαρή” έκδοση. Sommes nous sovars (=σοβαροί) avec telles helithiotittes (=ηλιθιότητες)?

    >Σοφία: Ο διάολος τουλάχιστον το …ευχαριστιόταν. Αυτοί; 🙂

  7. heliotypon Says:

    >Με νόημα: Ακριβώς αυτό είναι το ρεζουμέ: Οι γλώσσες δεν φτιάχνονται στα γραφεία. Είναι ζωντανά όργανα, με εξέλιξη. Μόνο που η εξέλιξη δεν είναι γρήγορη αλλά αρκετά αργή. Κάθε άλλη προσπάθεια είναι βιασμός.

  8. Αόρατη Μελάνη Says:

    Εμένα πάλι μου θύμισε το ποιηματάκι που λέγαμε στο σχολείο:

    Calypso lit
    dans un mou nid
    au bord del eau

    Όποιοι σκαμπάζουν λίγα κουτσογαλικά ας το διαβάσουν μεγαλόφωνα και θα μπουν στο νόημα.

    Μερικές ακόμη προτάσεις:

    tachyphagie: φαστ-φουντ

    xekoloir: μίνι φούστα

    xeftilexique: λεξικόν ανύπαρκτων λέξεων

    άντε κατεβάστε κι εσείς καμμία πρόταση!

  9. maya Says:

    έλα τώρα!

    ούτε στα ελληνικά δεν τις χρησιμοποιούμε!
    τουλάχιστον αυτές που έίδα εδώ!

    ακόυγονται άγαρμπες.
    και τι έπαρση να πας να επιβάλλεις στου ΑΛΛΟΥ την γλώσσα…
    δεν μας φτάνουν οι λέξεις μας που ήδη παίζουν?

    δεν κοιτάμε καλύτερα να μάθουμε τις δικές μας καλά
    τύπου
    ου φονεύσεις παιδί?

    λέμε τώρα.

    είναι κι η μέρα άθλια…

    την καλησπέρα μου
    χχχχχχχχχχχχχχχ

  10. M Says:

    Καλό:) Αν είναι κανείς εθελοντής, προτείνω να με βοηθήσει να κάνουμε τέτοια “εισαγωγή” νέου λεξιλογίου στα βουλγαρικά:)
    Επί κομουνισμού όλες οι καινούριες πληροφορίες πριν μεταφραστούν στα βουλγαρικά περνούσαν από τα κρατικά όργανα για έγκριση και δρομολόγηση. Έτσι στην γλώσσα οι πιο πολλές καινούριες λέξεις περνούσαν σε … σλαβική μορφή (χάρη και στην βουλγαρο-ρωσική φιλία καθώς τα περισσότερα βιβλία από τα ρωσικά μεταφράζονταν).
    Σήμερα όμως η κατάσταση είναι απόλυτο χάος. Οι νέες τεχνολογίες αναπτύσσονται με απίστευτους ρυθμούς, μεταφράζει όποιος θέλει και όπως θέλει, με αποτέλεσμα η βουλγαρική γλώσσα σήμερα να έχει γεμίσει αγγλικές λέξεις οι οποίες δεν έχουν βουλγαρικά αντίστοιχα. Και η Βουλγαρική Ακαδημία των Επιστημών η οποία είναι υπεύθυνη για τη ρύθμιση της γλώσσας δεν προτείνει καινούριες λέξεις – απλά μαζεύει πληροφορίες από τον τύπο και μετά από 14 χρόνια (όσα μεσολάβησαν από την ανατροπή του καθεστώτος μέχρι την έκδοση του πρώτου λεξικού της σύγχρονης βουλγαρικής γλώσσας) δημοσιεύει ποιες λέξεις έχουν παραμείνει (π.χ. σιβί, τζιεσέμ, έσεμες κλπ… μετάφραση μάλλον δε χρειάζεστε;)).
    Οπότε: ποιος ενδιαφέρεται για μια αντίστοιχη βουλγαροελληνική συνεργασία;
    🙂

  11. heliotypon Says:

    >Αόρατη Μελάνη: Καλές οι συνεισφορές. Μόλις λάβω το βιβλίο θα σας δώσω κι άλλες…

    >Maya: Αναρωτιέμαι πόσα πούλησε και ακόμη πιο πολύ αν κάποιοι Γαλλόφωνοι έστερξαν να συμπεριλάβουν στο λεξιλόγιό τους τέτοιες λέξεις. Βέβαια, μπορεί να το εκαναν κάποιοι που ίσως να νόμισαν ότι “ανεβαίνουν” αν χρησιμοποιήσουν λογιότατες ελληνικές λέξεις! Παντού υπάρχουν ψώνια!

  12. heliotypon Says:

    >Μ: Δυστυχώς δεν την γνωρίζω την Βουλγαρική… Καμία από τις σλάβικες γλώσσες, αν και πολύ θα το ήθελα.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s


%d bloggers like this: