Το κατοστάρικο…


Την παρακάτω ιστοριούλα τη μεταφέρω από το blog “Γελαδερός“. ‘Εχει κυκλοφορήσει εδώ και μερικά χρόνια:

Σ’ ένα χωριό που ζει από τον τουρισμό λόγω της κρίσης τα πάντα έχουν νεκρωθεί. Για να επιβιώσουν οι κάτοικοι, ο ένας δανείζεται από τον άλλο. Ο καιρός περνά μέσα σ’ αυτή τη θλιβερή ατμόσφαιρα ώσπου μια μέρα…
έρχεται ένας τουρίστας και ζητάει ένα δωμάτιο στο ξενοδοχείο του χωριού.

Ο ξενοδόχος του λέει την τιμή και εκείνος προπληρώνει με ένα χαρτονόμισμα των 100 Ευρώ. Πριν ακόμα ανέβει στο δωμάτιο του, ο ξενοδόχος πηγαίνει το χαρτονόμισμα στο χασάπη στον οποίο χρωστάει ακριβώς 100 Ευρώ.
Ο χασάπης παίρνει το χαρτονόμισμα και τρέχει να το δώσει στον κτηνοτρόφο που τον εφοδιάζει με κρέας.

Ο κτηνοτρόφος παίρνει το χαρτονόμισμα και πηγαίνει να το δώσει στην πουτάνα του χωριού που της χρωστάει κάποιες τρυφερές ώρες που πέρασαν μαζί.

Εκείνη με τη σειρά της τρέχει και το δίνει στον ξενοδόχο που του χρωστάει μερικές βραδιές που χρησιμοποίησε τα δωμάτια του με τους πελάτες της.

Όπως άφηνε το χαρτονόμισμα στη ρεσεψιόν, ο τουρίστας που μόλις κατέβηκε από το δωμάτιο του λέγοντας στον ξενοδόχο ότι δεν του αρέσει και άλλαξε γνώμη, αρπάζει το χαρτονόμισμα και φεύγει.

Τελικά τίποτα δεν ξοδεύτηκε, κανείς δεν έχασε, κανείς δεν κέρδισε και όλα τα χρέη ξεχρεώθηκαν!

Αντί να ξεπληρώνει χρέη, το κατοστάρικο θα μπορούσε να είχε χρησιμοποιηθεί στην ιστορία για να αγοράσει κάποια είδη ή υπηρεσίες. Το νόημα και το συμπέρασμα θα ήταν πιο παραστατικό: ‘Οταν το χρήμα κυκλοφορεί παράγει έργο. Δίνει το κίνητρο να εργαστούμε εμείς και οι άλλοι και να παράγουμε και να ανταλλάξουμε προϊόντα και υπηρεσίες που έχουμε όλοι ανάγκη

Υπάρχει ένα ακόμη πιο απλό παράδειγμα για την παραπάνω αρχή: ‘Ενας μαραγκός φτιάχνει καρέκλες κι ένας ράφτης φτιάχνει ρούχα. Ο ράφτης χρειάζεται μια καρέκλα κι ο μαραγκός χρειάζεται ένα παντελόνι. ‘Οσο κανένας δεν ξοδεύει κι οι δυό παραμένουν με την επιθυμία να αποκτήσουν το αντικείμενο που ο άλλος επαγγελματίας φτιάχνει. Μόλις όμως π.χ. ο ράφτης ξεθαρρέψει και αγοράσει μιά καρέκλα, αμέσως ο μαραγκός μπορεί να του επιστρέψει το χρήμα και να αγοράσει το παντελόνι. Κι οι δύο απόχτησαν αυτό που ήθελαν και το κατοστάρικο ξαναγύρισε στον αρχικό ιδιοκτήτη.

Βάζοντας κι άλλα πρόσωπα στην σκηνή, με διαφορετικά επαγγέλματα και με το κατοστάρικο να κάνει κύκλους σε μιά αλυσίδα, υπηρεσίες και προϊόντα που χρειάζονται τα πρόσωπα αγοράζονται και όλοι κάνουν τη δουλειά τους.

Πολλαπλασιάζοντας το παράδειγμα (και το κατοστάρικο)  παίρνουμε μια απλουστευμένη ιδέα της λειτουργίας της οικονομίας. Βέβαια η οικονομία, έτσι όπως έχει διαμορφωθεί στις σημερινές κοινωνίες, δεν είναι τόσο απλή και στον λογαριασμό μπαίνουν και έννοιες αρκετά πολύπλοκες, που κάνουν και τους οικονομολόγους να μπερδεύονται. Απόδειξη είναι το ότι ακόμη αγωνίζονται να βρουν τα μαθηματικά μοντέλλα τα οποία διέπουν την οικονομία κι αυτά όλο και τους ξεφεύγουν! ‘Ομως τα παραδείγματα μας λένε μιά απλή αλήθεια: Η  απροθυμία να ξοδέψουμε, έστω κι αν έχουμε κάποιο χρήμα παράγει την ύφεση κι αυτή παράγει την κρίση. Οι οικονομία είναι μιά μηχανή που παράγει προϊόντα και υπηρεσίες και το καύσιμο είναι το χρήμα. Αλλά αυτό έχει ένα σημαντκό πλεονέκτημα: Δεν καίγεται, αλλά ανακυκλώνεται.

Βέβαια η οικονομία διαθέτει και τα παράσιτα. Αυτούς που κερδοσκοπούν χωρίς να παράγουν τίποτε κι αυτούς που παράγουν φούσκες, που τις ονομάζουν “επενδυτικά προϊόντα” και που στοχεύουν στο να εκμεταλλευτούν την εργασία άλλων, δηλαδή να τους κλέψουν! Δεν ξέρω αν αυτά τα παράσιτα είναι η βαθύτερη αιτία των κρίσεων…

Εγώ δεν είμαι οικονομολόγος, αλλά προσπαθώ να καταλάβω πώς λειτουργεί η οικονομία, μια και επαγγελματίας ήμουν σ’ όλη μου τη ζωή. Βέβαια έχω σοβαρά κενά στη γνώση μου κι αν κάποιοι από σας είναι ειδικοί η γνώμη τους καλοδεχούμενη.

11 Responses to “Το κατοστάρικο…”

  1. menia Says:

    καλά…εσύ…από όλους τους επαγγελματίες που αναφέρονται στην ιστορία, την πουτάνα διάλεξες να μας δείξεις? έλεος! χαχαχα…
    πολύ ωραία ιστορία, ωστόσο!🙂 μου άρεσε!

  2. heliotypon Says:

    >menia: Μα ποιόν ήθελες να δείξω, τον χασάπη ή τον κτηνοτρόφο; Διάλλεξα το πιό όμορφο άτομο απ’ όλα. Άλλωστε πρέπει να θυμόμαστε (και να τιμούμε) και το όνομα του ιστολογίου… Και η αλήθεια είναι ότι δεν είχα σκεφτεί να δείξω την πουτάνα, αλλά απλώς ένα κατοστάρικο και βρήκα τη φωτογραφία αυτή ελκυστική. Εσύ μου έδωσες την ιδέα ότι θα μπορούσε να είναι η επαγγελματίας της ιστορίας🙂

    • ViSta Says:

      Μπράβω βρε Heliotype, πολύ καλή η φωτογραφία και η απάντησή σου🙂 Μπορεί και να έχεις δίκαιο με το κείμενο, δεν έχω τις γνώσεις να το ελέγξω αλλά ακούγεται λογικό.

      Με μεγάλωσαν με την έννοια της αποταμίευσης ως ύστατη αρετή. Έμαθα να αποταμιεύω και να μη χαλώ όταν έχω για να υπάρχουν όταν δεν έχω.. Όπως να μην κάνω οικονομικά άλματα με τη βοήθεια της τράπεζας αν δεν αρκούν τα χρήματά μου.

      Όμως δεν είμαι σίγουρη αν αυτή η στρατηγική είναι η σωστότερη. μάλλον κάπου ενδιάμεσα θα πρέπει να κινούματε.
      Γιατί έτσι ζει κανείς περισσότερο με την έννοια (αν όχι αγωνία) για το μέλλον, δε χαιρεται, χάνει το παρόν και ίσως φυμώνει το μέλλον.

      Βέβαιο άλλο να έχεις και να μη ξοδεύεις ξέροντας πως θα ξαναπληρωθείς, και άλλο να μην έχεις έσοδα και να μη ξέρεις πότε θα ξαναβρείς…

    • menia Says:

      χαχαχαχα…

  3. ria Says:

    υπεραπλουστευμένο, αλλά πραγματικότητα…

  4. Afrikanos Says:

    Μπράβο Μένια, “έπιασες” το νόημα!😉 χαχαχαχα

    “Χέλι” (σόρυ για την σύντμηση, δεν θα ξανασυμβεί απλά δεν μου αλλάζει τώρα την γλώσσα #%$^#$%), τα τελευταία 2,5 χρόνια έχει γεμίσει η Ελλάδα οικονομολόγους…όπως πριν 10+ χρόνια είχε γεμίσει η Ελλάδα με χρηματιστές…
    Όταν οι ίδιοι οι κάθε λογής επιστήμονες κι “επιστήμονες” αδυνατούν να βγάλουν άκρη, τι να π(ι)ούμε κι εμείς!🙂

    Θα συμφωνήσω και με την Ρία…:)

    Επίσης, πολύ καλή η φωτό!😉

  5. Δάφνη Χρονοπούλου Says:

    Η ιστορία μάς μαθαίνει τη δίκαιη ανακατανομή για συντήρηση δίχως όμως πρόοδο ― εφόσον κανείς δεν εισάγει, κανείς δε φεύγει, κανείς δεν αποταμιεύει. ― Λέξη που με πάει σ΄εσάς @ViSta & κάτι σχετικό που διάβασα για τη λιτότητα.
    Η Λιτότητα σαν την αποταμίευση δουλεύει όταν άλλος τα μαζεύει κι άλλος τα ξοδεύει. Όταν κανείς δεν ξοδεύει κανείς δεν καλύπτεται από τους άλλους ώστε να αποταμιεύσει.

  6. Taso Says:

    Οι συμμετεχοντες στην ιστορια θα μπορουσαν να ανταλασουν υπηρεσιες αντι για χρημα, π.χ. τρυφερα χαδια για 1 κιλο κρεας, αλλα το χρημα διευκολινει τις συναλαγες χωρις να χρειαζεται να κουβαλας αυγα, κοτες, λαχανικα, φρουτα κτλ. Επισης, η αξια του καθε προιοντος οριζετε αναλογα με τη χρηση του, το κοστος παραγωγης, την προσφορα και ζητηση και τον ανταγωνισμο. Το χρημα ειναι ενα εργαλειο.

    Οπως σωστα ειπες, η ψυχολογια της κοινωνιας παιζει μεγαλο ρολο στην υφεση και την αναπτυξη. Οταν ο κοσμος νιωθει ανασφαλεια σταματα να χαλαει χρημα, δεν υπαρχει ρευστοτητα και αυτο δημιουργει επιβραδυνση. Οταν νιωθει ελπιδα, χαρα, και καποια σιγουρια αρχιζει παλι και το χρημα κινηται.

    Φυσικα υπαρχουν και οι διορθωσεις,,, δηλαδη οταν μεσα στην τρελη μας χαρα υπερβαλουμε για την αξια ενος προιοντος π.χ. η αξια των σπιτιων, ανεβαινουν οι τιμες σε τρελα επιπεδα, οι τραπεζες που λειτουργουν σαν το γρασο για την αναπτυξη στηριζουν αυτες τις πραξεις, κτιζονται πολλες οικοδομες – 200,000 διαμερισματα πλεονασμα στην χωρα – και μετα αποδυκνυετε οτι η πραγματικη οικονομια δε μπορει να αντεξει τις τιμες και την ποσοτητα (δηλαδη η τιμη πωλησης δεν δικαιολογειται απο τη δυνατοτητα του πληθυσμου να αγορασει το ακινητο) των αγαθων, τοτε φαινεται μια τεραστια φουσκα – φανταστικη υπεραξιολογιση – και αμεσως υπαρχει μεγαλο προβλημα. Το προβλημα ειναι οτι οι τραπεζες εδωσαν δανεια να χτιστουν ολα αυτα τα κτιρια και αδυνατουν να τα εισπραξουν – κινδυνευουν να πεσουν εξω -, ο κλαδος που ταιζει το 20% πολιτων που ζουν απο την οικοδομη επιβραδυνει γιατι με το πλεονασμα δεν υπαρχει αναγκη πλεον οικοδομικης οικονομιας, χωρις δουλειες ο κοσμος δεν εχει χρημα, χωρις χρημα δε μπορει να αγορασει αγαθα, δε μπορει να πληρωσει το δανειο που πηρε να αγορασει υπερτιμημενα διαμερισματα κοκ…… Και φυσικα οταν οι γυρω βλεπουν 20% ανεργια δεν νιωθουν ασφαλεια και σφιγγουν τις δικες τους αγορες…. οι δε τραπεζες βρισκονται στο χειλος του γρεμου γιατι εχουν χαρτοφυλακια που βασιζονται στις υπερτιμημενες αξιες των ακινητων που στην ουσια χωρις ζητηση εχουν καταντησει να αξιζουν 80% λιγοτερο. Η μεν κυβερνηση ενος “κοινωνικου” χαρακτηρα κρατους που οταν η οικονομια δουλευε μαζευε χρημα η τουλαχιστον μπορουσε να δανειστει βαση της φαινομενικης “αναπτυξης” τωρα εχει μεγαλυτερο ελειμα απο πριν αλλα τις ιδιες υποχρεωσεις και χωρις ρευστοτητα πλεον η λειτουργια της ειναι πολυ δυσκολη…… δηλαδη η κατασταση που εχουμε σημερα.

    Το ερωτημα ειναι πως βγαινει κανεις απο αυτη την κατασταση;;; Πως αλλαζεις ψυχολογια, και πως κινεις το χρημα ωστε να αρχισει και παλι να δουλευει ολο αυτο; Ολα ειναι ευκολα οταν καποιος αναλυει το παρελθον – μπορεις να συνδεεις γεγονοτα, και να λες “αυτος εκανε αυτο και μας εφερε σε αυτη τη κατασταση” η “η Γερμανια θελει να μας ελεγχει και εκανε αυτο και εκεινο κτλ” – αλλα στην ουσια κανενας δε γνωριζει το μελλον οποτε κανενας δε ξερει πως μερικες πραξεις η δρασεις μπορουν να οδηγησουν σε αποτελεσματα. Και αυτο ειναι και το μεγαλο προβλημα που εχουν οι οικονομολογοι, οι κυβερνητες και ολος ο κοσμος. Κανενας δε μιλα με σιγουρια γιατι απλα δε γνωριζουν το μελλον, ολοι μιλουν και υπολογιζουν πιθανοτητες και ΟΛΑ ειναι πειραματα που τα κανουν ευχομενοι οτι θα εχουν θετικα αποτελεσματα.

    Το σιγουρο ειναι, θα παρει λιγος καιρος για να αλλαξει η ψυχολογια του λαου. Θα χρειαστει χρονος για να αποροφυθει η χασουρα – να ξεφουσκωσει το μπαλονι -, να βρεθουν αλλου ειδους δραστηριοτητες, και να καλυτερευσει το συστημα ωστε να δεινει στους νεους επιχηρηματιες τη δυνατοτητα και το στηριγμα να αναπτυχθουν. Στο ενδιαμεσο θα χρειαστει ολες οι πουτανες να βρουν αλλο τροπο να χρεωνουν για τα χαδια τους!!!!

  7. heliotypon Says:

    >ria: Από την απλούστευση ξεκινάει ξ κατανόηση των πολύπλοκων φαινομένων και η οικονομία είναι εξαιρετικά πολύποκη…

    >Afrikanos: Η Ελλάδα έχει πολλούς ειδικούς. ‘Ολοι μας είμαστε “ειδικοί” σε όλα. Αρρωσταίνεις; “εγώ” θα σου πως τι να πάρεις. ‘Εχεις οικονομικό πρόβλημα; “εγώ” θα σου πω τι να κάνεις (άσχετα αν εγώ έχω μεγαλύτερο οικονομικό πρόβλημα). ‘Εμπλεξες με δικαστήρια; “εγώ” θα σου πω πώς θα το χειριστείς. Χτίζεις σπίτι; “εγώ” θα σου πώ τι διαρρύθμιση θα έχει… Το ότι “εγώ” είμαι ένας απλός λαδέμπορας δεν μετράει. Είμαι πανεπιστήμων από κούνια …🙂

    >Δάφνη Χρονοπούλου: Η λιτότητα, όπως και όλα τα πράγματα, πρέπει να εξασκείται με μέτρο. Αν όλοι είμαστε σπαγγοραμένοι, αλλοίμονο στην οικονομία. Ούτε σπατάλη, ούτε υπερβολική τσιγκουνιά. Και τα δύο άκρα (όπως όλα τα άκρα) είναι βλαβερά.

    >Taso: Ναι, υπήρχε κάποτε και η συναλλαγή (barter trade). Μόνο που δεν βολεύει, όπως σωστά λες. Οι τράπεζες και, γενικά, τα οικονομικά ιδρύματα έχουν σκοπό τη δημιουργία, τάχα, “επενδυστικών προϊόντων” που συνήθως είναι φούσκες. Εκατομμύρια άνθρωποι βάζουν τα λεφτά τους σε τέτοια και οι περισσότεροι, που δεν ξέρουν απ’ αυτά, χάνουν σημαντικό κομμάτι. Κερδίζουν αυτοί που “ξέρουν”. Ξέρουν πότε να αγοράσουν και πότε να πουλήσουν. Είναι ένας απίθανου μεγέθους τζόγος. Κάτι σαν παιχνίδι στο καζίνο, όπου τελικά χάνει ο παίχτης και κερδίζει στα σίγουρα το καζίνο. Κι όπως είπες, η αβεβαιότητα είναι το μόνο σίγουρο…

  8. Anonymous Says:

    Έχεις απόλυτο δίκιο ..Ετσι πρέπει τα χρήματα να γυριζουν για δημιουργία κινήτρου …Αυτο ακριβώς κανουν εδω -Αυστραλια- με το να ΜΗΝ φορολογούν κερδη που ΕΠΑΝΕΠΕΝΔΎΟΝΤΑΙ…
    Πολλα φιλακια..Κωστας Melbourne

  9. heliotypon Says:

    >Anonymous Κώστας Melbourne: Τι έγινες εσύ, μωρέ; Γράψε κανά e-mail να μάθουμε νέα σου. Χάθηκες!

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s


%d bloggers like this: